<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X21n0368"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 368 大乘密严经疏</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 368 大乘密严经疏</title> <author>唐 法藏撰</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.poyung</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp6"><resp>corrections</resp><name>CBETA.shin</name></respStmt> </editionStmt> <extent>3卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">21</idno>.<idno type="no">368</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2024-02-25 09:56:44 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">大乘密严经疏</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB01002"> <charName>CBETA CHARACTER CB01002</charName> <mapping cb:dec="984042" type="PUA">U+F03EA</mapping> <mapping type="unicode">U+3775</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[得-彳]</value></charProp></char> <char xml:id="CB17755"> <charName>CBETA CHARACTER CB17755</charName> <mapping cb:dec="1000795" type="PUA">U+F455B</mapping> <mapping type="unicode">U+2B6B3</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[鸟*占]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2006-06-30T11:17:02"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="2"/> <pb ed="X" xml:id="X21.0368.0127c" n="0127c"/> <lb ed="X" n="0127c01"/> <lb ed="X" n="0127c02"/> <lb ed="X" n="0127c03"/> <lb ed="X" n="0127c04"/> <lb ed="X" n="0127c05"/><lb ed="R034" n="0495a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">大乘密严经疏目次</cb:mulu><head><anchor xml:id="nkr_note_orig_0127001" n="0127001"/>大乘密严经疏目次</head> <lb ed="X" n="0127c06"/> <lb ed="X" n="0127c07"/> <lb ed="X" n="0127c08"/><lb ed="R034" n="0495a03"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX21p0127c0801">卷第一<note place="inline">但逸此卷</note> <lb ed="X" n="0127c09"/><lb ed="R034" n="0495a04"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX21p0127c0901">密严会品第一</item></list></item> <lb ed="X" n="0127c10"/><lb ed="R034" n="0495a05"/><item xml:id="itemX21p0127c1001">卷第二 <lb ed="X" n="0127c11"/><lb ed="R034" n="0495a06"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX21p0127c1101">妙身生品第二</item></list></item> <lb ed="X" n="0127c12"/><lb ed="R034" n="0495a07"/><item xml:id="itemX21p0127c1201">卷第三 <lb ed="X" n="0127c13"/><lb ed="R034" n="0495a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX21p0127c1301">妙身生品之馀</item> <lb ed="X" n="0127c14"/><lb ed="R034" n="0495a09"/><item xml:id="itemX21p0127c1401">胎生品第三</item> <lb ed="X" n="0127c15"/><lb ed="R034" n="0495a10"/><item xml:id="itemX21p0127c1501">显示自作品第四</item> <lb ed="X" n="0127c16"/><lb ed="R034" n="0495a11"/><item xml:id="itemX21p0127c1601">分别观行品第五</item> <lb ed="X" n="0127c17"/><lb ed="R034" n="0495a12"/><item xml:id="itemX21p0127c1701">阿赖耶建立品第六</item></list></item> <lb ed="X" n="0127c18"/><lb ed="R034" n="0495a13"/><item xml:id="itemX21p0127c1801">卷第四 <lb ed="X" n="0127c19"/><lb ed="R034" n="0495a14"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX21p0127c1901">自识境界品第七</item> <lb ed="X" n="0127c20"/><lb ed="R034" n="0495a15"/><item xml:id="itemX21p0127c2001">阿赖耶微密品第八</item></list></item></list> <lb ed="X" n="0127c21"/> <lb ed="X" n="0127c22"/> <lb ed="X" n="0127c23"/><lb ed="R034" n="0495a17"/><p xml:id="pX21p0127c2301">大乘密严经疏目次<note place="inline">终</note></p></cb:div> <lb ed="X" n="0127c24"/> <pb ed="X" xml:id="X21.0368.0128a" n="0128a"/> <lb ed="X" n="0128a01"/> <lb ed="X" n="0128a02"/> <lb ed="X" n="0128a03"/><cb:docNumber>No. 368</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0128a04"/><lb ed="R034" n="0495b01"/><cb:juan fun="open" n="2"><cb:mulu type="卷" n="2"/><cb:jhead><anchor xml:id="nkr_note_orig_0128001" n="0128001"/>大乘密严经疏第二</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0128a05"/><lb ed="R034" n="0495b02"/><byline cb:type="author">沙门 法藏 撰</byline> <lb ed="X" n="0128a06"/><lb ed="R034" n="0495b03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">释妙身生品</cb:mulu><head>释妙身生品</head> <lb ed="X" n="0128a07"/><lb ed="R034" n="0495b04"/><p xml:id="pX21p0128a0701">何故此品来。谓前品中廣明密严净<persName>佛</persName>国土中具修 <lb ed="X" n="0128a08"/><lb ed="R034" n="0495b05"/>净业诸大菩萨乃得生彼。是故说言妙身生品也。妙 <lb ed="X" n="0128a09"/><lb ed="R034" n="0495b06"/>身生者。泛释三義。一十地中所受变易。捨分段死粗 <lb ed="X" n="0128a10"/><lb ed="R034" n="0495b07"/>重身故。名为妙身。故经言法性生身。二密严中所受 <lb ed="X" n="0128a11"/><lb ed="R034" n="0495b08"/>身者。殊勝微妙。故名妙生。三者<persName>如来</persName>所变化身说名 <lb ed="X" n="0128a12"/><lb ed="R034" n="0495b09"/>妙身。此品廣明妙身生義。从所明事得品名故。妙身 <lb ed="X" n="0128a13"/><lb ed="R034" n="0495b10"/>生品也。</p> <lb ed="X" n="0128a14"/><lb ed="R034" n="0495b11"/><p xml:id="pX21p0128a1401">就释此品。大分为四。一如实见。对金刚藏。问答辨释。 <lb ed="X" n="0128a15"/><lb ed="R034" n="0495b12"/>二普贤众色菩萨等。对金刚藏。问答明之。三净居诸 <lb ed="X" n="0128a16"/><lb ed="R034" n="0495b13"/>天诸大菩萨等。金刚藏前。问答释之。四会中大众 <lb ed="X" n="0128a17"/><lb ed="R034" n="0495b14"/>闻所说法。作礼修行。就初文中。有二问答。初一问答 <lb ed="X" n="0128a18"/><lb ed="R034" n="0495b15"/>释修因所成德。後一问答明所依修。初文复二。一如 <lb ed="X" n="0128a19"/><lb ed="R034" n="0495b16"/>实见问。二金刚藏答。就问文中。复有三节。一歎问人 <lb ed="X" n="0128a20"/><lb ed="R034" n="0495b17"/>德。二者欲问修礼仪则。三从而作是言下。发言请问。 <lb ed="X" n="0128a21"/><lb ed="R034" n="0495b18"/>歎问人德中。如实见者。歎内有德。谓于真俗无错谬 <lb ed="X" n="0128a22"/><lb ed="R034" n="0496a01"/>故。名实见也。菩萨标位。然此菩萨在家菩萨。所有百 <lb ed="X" n="0128a23"/><lb ed="R034" n="0496a02"/>姓悉率伏靡。是故说言有大威力。于百姓中能为主 <lb ed="X" n="0128a24"/><lb ed="R034" n="0496a03"/>故。世中自在。内身端正。以名为其身妙好。其王身服 <pb ed="X" xml:id="X21.0368.0128b" n="0128b"/> <lb ed="X" n="0128b01"/><lb ed="R034" n="0496a04"/>七宝所莊。以是说名上服莊严。歎问人讫。下释修礼。 <lb ed="X" n="0128b02"/><lb ed="R034" n="0496a05"/>对<persName>佛</persName>欲请。故言在于<persName>佛</persName>前乃至一心恭敬。准文可见。 <lb ed="X" n="0128b03"/><lb ed="R034" n="0496a06"/>向金刚藏下发言正请。于中先歎所请人德。後是故 <lb ed="X" n="0128b04"/><lb ed="R034" n="0496a07"/>我<anchor xml:id="nkr_note_orig_0128002" n="0128002"/>今下。请决所疑。初歎德中。善能通达自智之境者。 <lb ed="X" n="0128b05"/><lb ed="R034" n="0496a08"/>歎智德也。不共二乘名为自智。次歎证理離乱之德。 <lb ed="X" n="0128b06"/><lb ed="R034" n="0496a09"/>谓现法乐住文是。次歎化他德。谓于三乘世间心得 <lb ed="X" n="0128b07"/><lb ed="R034" n="0496a10"/>无违是也。为大定师于定自在者。歎其所作自在之 <lb ed="X" n="0128b08"/><lb ed="R034" n="0496a11"/>義也。能随顺说诸地之相者。歎说法德。常在一切<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0128b09"/><lb ed="R034" n="0496a12"/>国土中者。歎净业成德。为诸上首演深妙法者。歎持 <lb ed="X" n="0128b10"/><lb ed="R034" n="0496a13"/>深法德也。下请所修法。初请所行法。後安乐修行下。 <lb ed="X" n="0128b11"/><lb ed="R034" n="0496a14"/>请所得利也。是故我今等者。结前生後。次说诸圣人 <lb ed="X" n="0128b12"/><lb ed="R034" n="0496a15"/>下。明所请法。後令我及馀下。结请为说。初文可解。次 <lb ed="X" n="0128b13"/><lb ed="R034" n="0496a16"/>所请法有其二种。一教道行。二证道行。诸圣人者。初 <lb ed="X" n="0128b14"/><lb ed="R034" n="0496a17"/>地<anchor xml:id="nkr_note_add_0128b1401" n="0128b1401"/><anchor xml:id="beg0128b1401" n="0128b1401"/>已<anchor xml:id="end0128b1401"/>上。众圣非一。故言诸圣也。不随他行者。出教道 <lb ed="X" n="0128b15"/><lb ed="R034" n="0496a18"/>体。不随小乘狭劣自益。常行平等无缘大悲。以此故 <lb ed="X" n="0128b16"/><lb ed="R034" n="0496b01"/>言不随他行。言证道者。无分别智。现证不遥。说言现 <lb ed="X" n="0128b17"/><lb ed="R034" n="0496b02"/>法。離散动故。名为乐住。此能住行也。内证之境者。是 <lb ed="X" n="0128b18"/><lb ed="R034" n="0496b03"/>所住理。今如实见所请如是。下结请文。准即可知。自 <lb ed="X" n="0128b19"/><lb ed="R034" n="0496b04"/>下请法。所请利益。略有四种。一離怨。谓安乐修行趣 <lb ed="X" n="0128b20"/><lb ed="R034" n="0496b05"/>于<persName>佛</persName>地文是也。二获所依身。谓意生身言说身是也。 <lb ed="X" n="0128b21"/><lb ed="R034" n="0496b06"/>意生身者。证行之果。但由意生。離言说故。则报身是 <lb ed="X" n="0128b22"/><lb ed="R034" n="0496b07"/>也。言说身者。是教行果应化身是也。三现别德。谓力 <lb ed="X" n="0128b23"/><lb ed="R034" n="0496b08"/>通自在是也。力者十力。通者六通。自在有八。離言如 <lb ed="X" n="0128b24"/><lb ed="R034" n="0496b09"/>是。意欲求愿一百四十不共<persName>佛</persName>法。故结说言皆得具 <pb ed="X" xml:id="X21.0368.0128c" n="0128c"/> <lb ed="X" n="0128c01"/><lb ed="R034" n="0496b10"/>足。四不住道。转所依止者。不住生死。不住实际者。不 <lb ed="X" n="0128c02"/><lb ed="R034" n="0496b11"/>住涅槃。下引喩况。如众彩摩尼现众色像。由不住涅 <lb ed="X" n="0128c03"/><lb ed="R034" n="0496b12"/>槃故。常在一切<persName>佛</persName>国土中。为诸菩萨说密严行。上来 <lb ed="X" n="0128c04"/><lb ed="R034" n="0496b13"/>问讫。</p> <lb ed="X" n="0128c05"/><lb ed="R034" n="0496b14"/><p xml:id="pX21p0128c0501">自下答问。于中两节。初以长行略答前问。後以偈颂 <lb ed="X" n="0128c06"/><lb ed="R034" n="0496b15"/>廣答所问。就长行中。先歎问人。後先应觉了下。示道 <lb ed="X" n="0128c07"/><lb ed="R034" n="0496b16"/>理答。歎问人中。善哉仁主者。歎其人好。能请我说等 <lb ed="X" n="0128c08"/><lb ed="R034" n="0496b17"/>者。歎请事好。密严国人通达人法二无我理。今此仁 <lb ed="X" n="0128c09"/><lb ed="R034" n="0496b18"/>王正问是事。是故歎之。下答前问。先应觉了下标宗 <lb ed="X" n="0128c10"/><lb ed="R034" n="0497a01"/>答。次一切世间释所以答。後我今下许说敕听。初文 <lb ed="X" n="0128c11"/><lb ed="R034" n="0497a02"/>可见。次第二文诸分别境是心之相者。此擧大乘唯 <lb ed="X" n="0128c12"/><lb ed="R034" n="0497a03"/>识道理法无我宗。诸分别境者。六尘非一。故说为诸。 <lb ed="X" n="0128c13"/><lb ed="R034" n="0497a04"/>分齐各别。名为分别。以上声唱。是心相者。心有三种。 <lb ed="X" n="0128c14"/><lb ed="R034" n="0497a05"/>一本觉真心。如是六尘。真心缘起。似有显现。究寻唯 <lb ed="X" n="0128c15"/><lb ed="R034" n="0497a06"/>心。心外无法。二妄识心。谓从无明乃至显识心中。分 <lb ed="X" n="0128c16"/><lb ed="R034" n="0497a07"/>出见相二分。故言唯识。三者分别事识之心。谓显识 <lb ed="X" n="0128c17"/><lb ed="R034" n="0497a08"/>心所现相分。妄执为实。所执实无。故云唯识。是即答 <lb ed="X" n="0128c18"/><lb ed="R034" n="0497a09"/>前问不随他行等文也。若能通达人法无我唯识理 <lb ed="X" n="0128c19"/><lb ed="R034" n="0497a10"/>者。弃捨妄执分别心故。以是故说于境界中捨诸分 <lb ed="X" n="0128c20"/><lb ed="R034" n="0497a11"/>别。上来表宗答讫。次释所以答。一切世间是分别见 <lb ed="X" n="0128c21"/><lb ed="R034" n="0497a12"/>者。谓世间体则是如如。但以无明妄执心故。见有差 <lb ed="X" n="0128c22"/><lb ed="R034" n="0497a13"/>别。故楞伽云。世间離生灭。犹如虚空花。见世间体者。 <lb ed="X" n="0128c23"/><lb ed="R034" n="0497a14"/>见者明白通达名见。可谓达世间体是唯如。如是之 <lb ed="X" n="0128c24"/><lb ed="R034" n="0497a15"/>人。即于所缘六尘之中。得如三昧。释所以讫。下即许 <pb ed="X" xml:id="X21.0368.0129a" n="0129a"/> <lb ed="X" n="0129a01"/><lb ed="R034" n="0497a16"/>说。我今为汝开示。上说大乘道理。故云彼法也。下即 <lb ed="X" n="0129a02"/><lb ed="R034" n="0497a17"/>敕听。准文可知。上来长行表宗答讫。</p> <lb ed="X" n="0129a03"/><lb ed="R034" n="0497a18"/><p xml:id="pX21p0129a0301">自下偈答。就中三节。初四行。廣释长行中诸分别境 <lb ed="X" n="0129a04"/><lb ed="R034" n="0497b01"/>是心之相。次七行。释长行中于境界中于诸分别文。 <lb ed="X" n="0129a05"/><lb ed="R034" n="0497b02"/>後有七行。释长行中一切世间是分别见等下文也。 <lb ed="X" n="0129a06"/><lb ed="R034" n="0497b03"/>初文复二。初一行文。释长行中诸分别境。後有三行。 <lb ed="X" n="0129a07"/><lb ed="R034" n="0497b04"/>释长行中是心之相。初一行中。上两句出分别境。一 <lb ed="X" n="0129a08"/><lb ed="R034" n="0497b05"/>切凡夫乱识所缘。名一切世间。如是世间。无而似有 <lb ed="X" n="0129a09"/><lb ed="R034" n="0497b06"/>现。如热时焰。下之两句释所以。如是不实相云何而 <lb ed="X" n="0129a10"/><lb ed="R034" n="0497b07"/>得有。故今释通云无而妄分别生。释初文讫。下释长 <lb ed="X" n="0129a11"/><lb ed="R034" n="0497b08"/>行是心之相。就中。初一行半。明境与心相依而立。後 <lb ed="X" n="0129a12"/><lb ed="R034" n="0497b09"/>一行半文。释相依所以。初言觉者。是能缘心。所觉是 <lb ed="X" n="0129a13"/><lb ed="R034" n="0497b10"/>所缘。谓<anchor xml:id="nkr_note_orig_0129001" n="0129001"/>身生时。依所缘生。故言觉因所觉生。所缘境 <lb ed="X" n="0129a14"/><lb ed="R034" n="0497b11"/>界不可自现。依心得现。故言所觉依能现。如是两句。 <lb ed="X" n="0129a15"/><lb ed="R034" n="0497b12"/>释相依立。下释不相離。離一则无二者。離一显识自 <lb ed="X" n="0129a16"/><lb ed="R034" n="0497b13"/>体分者。即无见相。更有一释。若无见分。则无相分。是 <lb ed="X" n="0129a17"/><lb ed="R034" n="0497b14"/>故说言離一则无二。次喩现示。故言如光共影。显识 <lb ed="X" n="0129a18"/><lb ed="R034" n="0497b15"/>如光。见相如影。下明法说。若无见分心。则无相分。故 <lb ed="X" n="0129a19"/><lb ed="R034" n="0497b16"/>言无心亦无境也。量及所量者。释差别相。谓见分中 <lb ed="X" n="0129a20"/><lb ed="R034" n="0497b17"/>多种行解。若善恶无记。漏无漏等。所量境界。亦复如 <lb ed="X" n="0129a21"/><lb ed="R034" n="0497b18"/>是。违顺捨等。准即可知。自下一行半。结通所以。上之 <lb ed="X" n="0129a22"/><lb ed="R034" n="0498a01"/>两句。顺相结所以。谓见相二分。但依于一心。如是假 <lb ed="X" n="0129a23"/><lb ed="R034" n="0498a02"/>分别。无有自性。次有两句。结过所以。谓能所知法各 <lb ed="X" n="0129a24"/><lb ed="R034" n="0498a03"/>各别者。唯依一心中妄计著有。後有两句。结通解所 <pb ed="X" xml:id="X21.0368.0129b" n="0129b"/> <lb ed="X" n="0129b01"/><lb ed="R034" n="0498a04"/>以。准文可见。初文释讫。</p> <lb ed="X" n="0129b02"/><lb ed="R034" n="0498a05"/><p xml:id="pX21p0129b0201">自下七行。释长行中于境界中于诸分别。就中两节。 <lb ed="X" n="0129b03"/><lb ed="R034" n="0498a06"/>初有四行。法说辨释。後有三行。引喩显示。初文复三。 <lb ed="X" n="0129b04"/><lb ed="R034" n="0498a07"/>初之二句。心从缘起作法为本。次一行半。反流归本。 <lb ed="X" n="0129b05"/><lb ed="R034" n="0498a08"/>後有二行。明所得果也。心为法自性者。心者真心。从 <lb ed="X" n="0129b06"/><lb ed="R034" n="0498a09"/>缘起作一切诸法。然诸所作法。不離真心。以心为体。 <lb ed="X" n="0129b07"/><lb ed="R034" n="0498a10"/>是故说言心为法<anchor xml:id="nkr_note_orig_0129002" n="0129002"/>自性。及人之所浊者。从真心起无 <lb ed="X" n="0129b08"/><lb ed="R034" n="0498a11"/>明等法。反迷于心。执为诸法。故言及人之所浊。释初 <lb ed="X" n="0129b09"/><lb ed="R034" n="0498a12"/>文讫。下释反流归本真心。就中一行明反流位。後有 <lb ed="X" n="0129b10"/><lb ed="R034" n="0498a13"/>二句。明皈本也。八地菩萨。得双照观。方得永捨诸分 <lb ed="X" n="0129b11"/><lb ed="R034" n="0498a14"/>别心。以是故言入于八地中而彼得淸净。彼者则是 <lb ed="X" n="0129b12"/><lb ed="R034" n="0498a15"/>所捨分别名为彼也。九地菩萨。依前八地所得双行。 <lb ed="X" n="0129b13"/><lb ed="R034" n="0498a16"/>行禅定故。不起分别。虽无分别。行因未满。是故中位。 <lb ed="X" n="0129b14"/><lb ed="R034" n="0498a17"/>十地菩萨。所修穷满。于一切法。觉悟如<persName>佛</persName>。故言大开 <lb ed="X" n="0129b15"/><lb ed="R034" n="0498a18"/>觉也。下明归本。金刚心中。微细过永尽无馀。修行德 <lb ed="X" n="0129b16"/><lb ed="R034" n="0498b01"/>圆。受法王位。转依归本。是故说言法水灌其顶而成 <lb ed="X" n="0129b17"/><lb ed="R034" n="0498b02"/>世所尊。上来辨释于境界中捨诸分别讫。自下两行 <lb ed="X" n="0129b18"/><lb ed="R034" n="0498b03"/>释所得果。果有二种。一始有果。二本有果。初三句。释 <lb ed="X" n="0129b19"/><lb ed="R034" n="0498b04"/>始有果。始有报身。名为法身。与所证理无二无别。故 <lb ed="X" n="0129b20"/><lb ed="R034" n="0498b05"/>无有尽。下之两句。准即可知。下释本有果。就中二句。 <lb ed="X" n="0129b21"/><lb ed="R034" n="0498b06"/>释本有果无尽无壞。下有三句。为德所依。心识即是 <lb ed="X" n="0129b22"/><lb ed="R034" n="0498b07"/>本有法身<persName>如来</persName>藏心。亦如是者。准上例释。始有报身 <lb ed="X" n="0129b23"/><lb ed="R034" n="0498b08"/>与<anchor xml:id="nkr_note_orig_0129003" n="0129003"/>证同一味故。尙得常住。况乎本有<persName>如来</persName>藏心可非 <lb ed="X" n="0129b24"/><lb ed="R034" n="0498b09"/>常也。是故例言亦如是也。无尽者无灭也。无壞者无 <pb ed="X" xml:id="X21.0368.0129c" n="0129c"/> <lb ed="X" n="0129c01"/><lb ed="R034" n="0498b10"/>变也。亦可上二句明空<persName>如来</persName>藏。下三句释不空<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0129c02"/><lb ed="R034" n="0498b11"/>藏。馀文可解。不顺繁释。今逐难释。密严诸<persName>佛</persName>土者。言 <lb ed="X" n="0129c03"/><lb ed="R034" n="0498b12"/>密严者。是纯净土。诸<persName>佛</persName>土者。杂秽等土。名诸<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_orig_0129004" n="0129004"/>净土。 <lb ed="X" n="0129c04"/><lb ed="R034" n="0498b13"/>良以真心遍一切处。无不在处。而不可知有无之相。 <lb ed="X" n="0129c05"/><lb ed="R034" n="0498b14"/>是故说言住不思议。释法说文讫。自下引喩。喩有两 <lb ed="X" n="0129c06"/><lb ed="R034" n="0498b15"/>节。先甁破喩喩于所治。後火烧喩喩于能治。所治喩 <lb ed="X" n="0129c07"/><lb ed="R034" n="0498b16"/>中。先一行喩。後半行合。言甁破者。喩于分别事识心 <lb ed="X" n="0129c08"/><lb ed="R034" n="0498b17"/>灭。谓观行者。先捨事识。犹如甁破。甁虽破尽。瓦犹现 <lb ed="X" n="0129c09"/><lb ed="R034" n="0498b18"/>在。犹如粗现意识心亡四惑末那及相续犹在未灭。 <lb ed="X" n="0129c10"/><lb ed="R034" n="0499a01"/>如瓦现显。又修行者。进断相续。不断等犹在显识乃 <lb ed="X" n="0129c11"/><lb ed="R034" n="0499a02"/>至无明。如瓦破壞尘在未亡。又进断尽无明业识等。 <lb ed="X" n="0129c12"/><lb ed="R034" n="0499a03"/>唯有真心<persName>如来</persName>藏性。如尘柝<anchor xml:id="nkr_note_add_0129c1201" n="0129c1201"/><anchor xml:id="beg0129c1201" n="0129c1201"/>已<anchor xml:id="end0129c1201"/>唯有极微。下之两句。 <lb ed="X" n="0129c13"/><lb ed="R034" n="0499a04"/>合所引喩。如是结合也。因有漏者。斫摧有漏。到究竟 <lb ed="X" n="0129c14"/><lb ed="R034" n="0499a05"/>处。唯是如如无漏法在。更无生死而可断除。有漏之 <lb ed="X" n="0129c15"/><lb ed="R034" n="0499a06"/>中所有如如。是无漏故。如是喩显法尽理在也。下喩 <lb ed="X" n="0129c16"/><lb ed="R034" n="0499a07"/>能治。上之两句。引喩况示。下一行文。以法结喩。就初 <lb ed="X" n="0129c17"/><lb ed="R034" n="0499a08"/>文中。如火烧木等者。谓地前中分别无漏除却分别 <lb ed="X" n="0129c18"/><lb ed="R034" n="0499a09"/>事识心故。如火烧尽木。又修行者进断後後微细馀 <lb ed="X" n="0129c19"/><lb ed="R034" n="0499a10"/>障。是故喩言复于馀处然。下法合中。外有疑如是能 <lb ed="X" n="0129c20"/><lb ed="R034" n="0499a11"/>治为当缘修智为用真修。是故通言唯用缘修。非是 <lb ed="X" n="0129c21"/><lb ed="R034" n="0499a12"/>真修。以<anchor xml:id="nkr_note_orig_0129005" n="0129005"/>是言于味不动智。味者味著。谓缘修智。以无 <lb ed="X" n="0129c22"/><lb ed="R034" n="0499a13"/>明为体。仰求味著不动真。今欲简却真不动智。但取 <lb ed="X" n="0129c23"/><lb ed="R034" n="0499a14"/>缘修。若通论之。两智皆得。不灭分齐。转依離分别。转 <lb ed="X" n="0129c24"/><lb ed="R034" n="0499a15"/>者灭也。转灭所依无明体故。能依缘修亦不得立。故 <pb ed="X" xml:id="X21.0368.0130a" n="0130a"/> <lb ed="X" n="0130a01"/><lb ed="R034" n="0499a16"/>云转依。離分别者是真修智。若缘修在。与缘修智。共 <lb ed="X" n="0130a02"/><lb ed="R034" n="0499a17"/>同一处。不可言離。今缘修尽。真智独存。说言離分别。 <lb ed="X" n="0130a03"/><lb ed="R034" n="0499a18"/>下有二句。结示处所。准文可知。释喩文讫。</p> <lb ed="X" n="0130a04"/><lb ed="R034" n="0499b01"/><p xml:id="pX21p0130a0401">自下第三。有七行偈。释长行中一切世间是分别见 <lb ed="X" n="0130a05"/><lb ed="R034" n="0499b02"/>等。于中三节。初有三行。释长行中一切世间是分别 <lb ed="X" n="0130a06"/><lb ed="R034" n="0499b03"/>见。次有二行。释长行中见世间体。後有二行。释长行 <lb ed="X" n="0130a07"/><lb ed="R034" n="0499b04"/>中即于所缘而得三昧。初三行中。亦有三节。初之一 <lb ed="X" n="0130a08"/><lb ed="R034" n="0499b05"/>行。约分别世间。明分别见。次有一行。约变易烦恼业 <lb ed="X" n="0130a09"/><lb ed="R034" n="0499b06"/>因。明分别见。後有一行。就变易果。释分别见。不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0130001" n="0130001"/>生众 <lb ed="X" n="0130a10"/><lb ed="R034" n="0499b07"/>品类。示正道理。谓世间法。虚妄分别。妄计为有。本无 <lb ed="X" n="0130a11"/><lb ed="R034" n="0499b08"/>有。犹如梦境梦心妄有本来不生。分别世间。亦复如 <lb ed="X" n="0130a12"/><lb ed="R034" n="0499b09"/>是。分别事识妄计故有。是故说言不生<anchor xml:id="nkr_note_orig_0130002" n="0130002"/>众品类。莫住 <lb ed="X" n="0130a13"/><lb ed="R034" n="0499b10"/>于世间等二句者。诫敕凡夫。莫著世间。劝捨虚妄分 <lb ed="X" n="0130a14"/><lb ed="R034" n="0499b11"/>别诸见。住者著也。下句示归<anchor xml:id="nkr_note_orig_0130003" n="0130003"/>宗。言无我者。<persName>如来</persName>藏性 <lb ed="X" n="0130a15"/><lb ed="R034" n="0499b12"/>无住无<anchor xml:id="nkr_note_orig_0130004" n="0130004"/>得。遍充法界。无有一相。故言无我。若欲捨诸 <lb ed="X" n="0130a16"/><lb ed="R034" n="0499b13"/>见者。须皈无我宗。此则初地所证真如<anchor xml:id="nkr_note_orig_0130005" n="0130005"/>为无我。下释 <lb ed="X" n="0130a17"/><lb ed="R034" n="0499b14"/>变易烦恼业因。分别故世间得成。若断无明乃至相 <lb ed="X" n="0130a18"/><lb ed="R034" n="0499b15"/>续不断识等诸分别时。不见世间故。言断诸相续流 <lb ed="X" n="0130a19"/><lb ed="R034" n="0499b16"/>无生亦无壞。相续流者。初从无明乃至第六相续识 <lb ed="X" n="0130a20"/><lb ed="R034" n="0499b17"/>心名相续流。次第流连不断绝故。名相续流。下之二 <lb ed="X" n="0130a21"/><lb ed="R034" n="0499b18"/>句示正道理。谓若尽于变易死因一切见者皈无我 <lb ed="X" n="0130a22"/><lb ed="R034" n="0500a01"/>宗。皈者证也。此即八地无功用行所证真如名为无 <lb ed="X" n="0130a23"/><lb ed="R034" n="0500a02"/>我。後有一行。释变易果。言诸患者。变易果报。名之为 <lb ed="X" n="0130a24"/><lb ed="R034" n="0500a03"/>患。金刚心中末後一念。变易报尽。故言诸患皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0130a2401" n="0130a2401"/><anchor xml:id="beg0130a2401" n="0130a2401"/>已<anchor xml:id="end0130a2401"/>息。 <pb ed="X" xml:id="X21.0368.0130b" n="0130b"/> <lb ed="X" n="0130b01"/><lb ed="R034" n="0500a04"/>第二刹那解脱道中证本如满。故言寂住不思议。由 <lb ed="X" n="0130b02"/><lb ed="R034" n="0500a05"/>来见等一切诸法如圆时唯净如如。无有一切可断 <lb ed="X" n="0130b03"/><lb ed="R034" n="0500a06"/>除故。净于一切见<anchor xml:id="nkr_note_orig_0130006" n="0130006"/>中。下句准上。此乃金刚乃至<persName>佛</persName>果 <lb ed="X" n="0130b04"/><lb ed="R034" n="0500a07"/>所证真如名无我也。释初文讫。自下第二释长行中 <lb ed="X" n="0130b05"/><lb ed="R034" n="0500a08"/>见世间体。就中两节。初之一行。明世间体。後有二行。 <lb ed="X" n="0130b06"/><lb ed="R034" n="0500a09"/>却释见字。就初行中。上半<anchor xml:id="nkr_note_orig_0130007" n="0130007"/>释体。下半释所以。世间种 <lb ed="X" n="0130b07"/><lb ed="R034" n="0500a10"/>种法者。牒世间相。如是诸相唯如无别法。故出体言 <lb ed="X" n="0130b08"/><lb ed="R034" n="0500a11"/>本来无我性。无我者如也。下释所以。有人疑云。现见 <lb ed="X" n="0130b09"/><lb ed="R034" n="0500a12"/>世间诸法差别。然今释言唯如无我者。应当诸法断 <lb ed="X" n="0130b10"/><lb ed="R034" n="0500a13"/>灭始无。及诸言说能显真如。故今通言非由<anchor xml:id="nkr_note_orig_0130008" n="0130008"/>击壞无 <lb ed="X" n="0130b11"/><lb ed="R034" n="0500a14"/>及喩之所显。喩者言说之异名。出世间体讫。自下第 <lb ed="X" n="0130b12"/><lb ed="R034" n="0500a15"/>二。却释见字。见者推求名见。以缘修智推求世间体 <lb ed="X" n="0130b13"/><lb ed="R034" n="0500a16"/>是如。故名之为见。于中先喩。後以法合。火无别体。以 <lb ed="X" n="0130b14"/><lb ed="R034" n="0500a17"/>木为体。焚薪尽<anchor xml:id="nkr_note_add_0130b1401" n="0130b1401"/><anchor xml:id="beg0130b1401" n="0130b1401"/>已<anchor xml:id="end0130b1401"/>。自体随灭。故言自于是中灭。下两 <lb ed="X" n="0130b15"/><lb ed="R034" n="0500a18"/>句合。准即可见。释第二文讫。自下二行。释长行中即 <lb ed="X" n="0130b16"/><lb ed="R034" n="0500b01"/>于所缘而得三昧。就中三节。初两句出三昧体。次有 <lb ed="X" n="0130b17"/><lb ed="R034" n="0500b02"/>三句。依定进修。後三句。明所得益也。是名现法乐者。 <lb ed="X" n="0130b18"/><lb ed="R034" n="0500b03"/>出三昧体。圣人自智境者。歎三昧深。谓<persName>如来</persName>藏相应 <lb ed="X" n="0130b19"/><lb ed="R034" n="0500b04"/>定者非是凡夫小乘所入。是故歎言圣人自智境。次 <lb ed="X" n="0130b20"/><lb ed="R034" n="0500b05"/>有三句。明进修行。依初地三昧。进入後地。言依此入 <lb ed="X" n="0130b21"/><lb ed="R034" n="0500b06"/>诸地。下二句。明所離过。过有二种。一者因过。谓净除 <lb ed="X" n="0130b22"/><lb ed="R034" n="0500b07"/>无始恶是也。二者果。谓捨離世依是也。下有三句。所 <lb ed="X" n="0130b23"/><lb ed="R034" n="0500b08"/>得益。出世而安住者。出世有三处。一出分段世。谓初 <lb ed="X" n="0130b24"/><lb ed="R034" n="0500b09"/>地中。二出功用世。谓八地中。三出变易世。谓<persName>佛</persName>果位。 <pb ed="X" xml:id="X21.0368.0130c" n="0130c"/> <lb ed="X" n="0130c01"/><lb ed="R034" n="0500b10"/>如是三处。得安住益。其心转淸净者。如是藏心名为 <lb ed="X" n="0130c02"/><lb ed="R034" n="0500b11"/>其心。谓前三位中。随渐除障。渐显淸净。既心得净。恒 <lb ed="X" n="0130c03"/><lb ed="R034" n="0500b12"/>居<persName>佛</persName>土。是名所得益也。上来一褈问答讫。</p> <lb ed="X" n="0130c04"/><lb ed="R034" n="0500b13"/><p xml:id="pX21p0130c0401">自下一褈问答。明皈依处。于中先问後答。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0130009" n="0130009"/>既就问文 <lb ed="X" n="0130c05"/><lb ed="R034" n="0500b14"/>中。金刚自在者。歎所问人。馀文相现。准即可知。于是 <lb ed="X" n="0130c06"/><lb ed="R034" n="0500b15"/>以下。答其前问。就中两节。初以偈颂表宗略答。後长 <lb ed="X" n="0130c07"/><lb ed="R034" n="0500b16"/>行<anchor xml:id="nkr_note_add_0130c0701" n="0130c0701"/><anchor xml:id="beg0130c0701" n="0130c0701"/>已<anchor xml:id="end0130c0701"/>去廣释所以。初表宗中。有四行偈。判为四节。初 <lb ed="X" n="0130c08"/><lb ed="R034" n="0500b17"/>两行偈。释<persName>佛</persName>为皈处。次一句者。法为皈处。次有三句。 <lb ed="X" n="0130c09"/><lb ed="R034" n="0500b18"/>僧为皈处。後有一行。国为皈处。就<persName>佛</persName>宝中。初一行偈。 <lb ed="X" n="0130c10"/><lb ed="R034" n="0501a01"/>明<persName>佛</persName>出过百非之外。後有一行。明<persName>佛</persName>殊勝故可皈依。 <lb ed="X" n="0130c11"/><lb ed="R034" n="0501a02"/>初文复二。上两句。明<persName>佛</persName>体妙離有无相。下两句。明所 <lb ed="X" n="0130c12"/><lb ed="R034" n="0501a03"/>離过。言<persName>佛</persName>体者。即真如法身。離有无相。妙出百非。契 <lb ed="X" n="0130c13"/><lb ed="R034" n="0501a04"/>会中道。故名为<persName>佛</persName>也。下释離过。蕴树<anchor xml:id="nkr_note_add_0130c1301" n="0130c1301"/><anchor xml:id="beg0130c1301" n="0130c1301"/>已<anchor xml:id="end0130c1301"/>焚烧者。離内 <lb ed="X" n="0130c14"/><lb ed="R034" n="0501a05"/>身过也。魔军咸退<anchor xml:id="nkr_note_orig_0130010" n="0130010"/>殄者。離外怨也。前蕴魔。後即天魔。 <lb ed="X" n="0130c15"/><lb ed="R034" n="0501a06"/>下释<persName>如来</persName>殊勝可依。上两句释所到处勝故可皈。次 <lb ed="X" n="0130c16"/><lb ed="R034" n="0501a07"/>有一句。所觉淸净无垢。如是如故可依。下句结皈可 <lb ed="X" n="0130c17"/><lb ed="R034" n="0501a08"/>知也。释<persName>佛</persName>宝讫。远離诸分别者。明法宝为依处。離者 <lb ed="X" n="0130c18"/><lb ed="R034" n="0501a09"/>无也。分别妄想所不及处。名为法故。无诸分别也。下 <lb ed="X" n="0130c19"/><lb ed="R034" n="0501a10"/>明僧。证于无处所者。初地<anchor xml:id="nkr_note_add_0130c1901" n="0130c1901"/><anchor xml:id="beg0130c1901" n="0130c1901"/>已<anchor xml:id="end0130c1901"/>上。证无中边真如理故。 <lb ed="X" n="0130c20"/><lb ed="R034" n="0501a11"/>名为圣僧。如是僧中。简取勝者。不取下地故。下句言 <lb ed="X" n="0130c21"/><lb ed="R034" n="0501a12"/>密严诸定者。八地<anchor xml:id="nkr_note_add_0130c2101" n="0130c2101"/><anchor xml:id="beg0130c2101" n="0130c2101"/>已<anchor xml:id="end0130c2101"/>上。名为勝者。结句可知。皈依有 <lb ed="X" n="0130c22"/><lb ed="R034" n="0501a13"/>二种。一修行时所皈依处。所谓三宝。如上所说。二安 <lb ed="X" n="0130c23"/><lb ed="R034" n="0501a14"/>身时境界依处。如下所说密严勝妙刹是也。良以密 <lb ed="X" n="0130c24"/><lb ed="R034" n="0501a15"/>严。八地<anchor xml:id="nkr_note_add_0130c2401" n="0130c2401"/><anchor xml:id="beg0130c2401" n="0130c2401"/>已<anchor xml:id="end0130c2401"/>上菩萨所生。故言勝净。馀文相现。准即可 <pb ed="X" xml:id="X21.0368.0131a" n="0131a"/> <lb ed="X" n="0131a01"/><lb ed="R034" n="0501a16"/>知。上来表宗略答讫。</p> <lb ed="X" n="0131a02"/><lb ed="R034" n="0501a17"/><p xml:id="pX21p0131a0201">自下第二。廣释所以。于中三节。初长行释。次偈颂释 <lb ed="X" n="0131a03"/><lb ed="R034" n="0501a18"/>後以长行释。就初文中。表五章故。文有五节。一<anchor xml:id="nkr_note_add_0131a0301" n="0131a0301"/><anchor xml:id="beg0131a0301" n="0131a0301"/>已<anchor xml:id="end0131a0301"/>得 <lb ed="X" n="0131a04"/><lb ed="R034" n="0501b01"/>住地下。释诸世间虚妄无实。二世间众生下至恒无 <lb ed="X" n="0131a05"/><lb ed="R034" n="0501b02"/>断绝者。释世间法唯心所造。三是八种心<anchor xml:id="nkr_note_orig_0131001" n="0131001"/>中至或有 <lb ed="X" n="0131a06"/><lb ed="R034" n="0501b03"/>一时顿取之者者。释心起时顿之義。四心性本净下 <lb ed="X" n="0131a07"/><lb ed="R034" n="0501b04"/>至而为差别者。释心常净不改之義。五阿赖耶识虽 <lb ed="X" n="0131a08"/><lb ed="R034" n="0501b05"/>与能熏下至而得明现者。释阿赖耶识虽与诸法同 <lb ed="X" n="0131a09"/><lb ed="R034" n="0501b06"/>一处在而非一非异。</p> <lb ed="X" n="0131a10"/><lb ed="R034" n="0501b07"/><p xml:id="pX21p0131a1001">就初文中。复有三段。一说是语<anchor xml:id="nkr_note_add_0131a1001" n="0131a1001"/><anchor xml:id="beg0131a1001" n="0131a1001"/>已<anchor xml:id="end0131a1001"/>者。结前生後。次<anchor xml:id="nkr_note_add_0131a1002" n="0131a1002"/><anchor xml:id="beg0131a1002" n="0131a1002"/>已<anchor xml:id="end0131a1002"/> <lb ed="X" n="0131a11"/><lb ed="R034" n="0501b08"/>得诸地等下。法说现示。後如缋像中。廣引喩释。初文 <lb ed="X" n="0131a12"/><lb ed="R034" n="0501b09"/>可解。<anchor xml:id="nkr_note_add_0131a1201" n="0131a1201"/><anchor xml:id="beg0131a1201" n="0131a1201"/>已<anchor xml:id="end0131a1201"/>得住地者。如实见菩萨得初地故也。诸观行 <lb ed="X" n="0131a13"/><lb ed="R034" n="0501b10"/>者者。十地非一。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0131002" n="0131002"/>非名诸观行。馀文可见。下引喩释。喩 <lb ed="X" n="0131a14"/><lb ed="R034" n="0501b11"/>有十。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0131003" n="0131003"/>一大为四。第一喩者。喩于如上妄计诸法差别 <lb ed="X" n="0131a15"/><lb ed="R034" n="0501b12"/>之相。二有两喩。喩诸外道妄计身中有我我所。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0131004" n="0131004"/>有四 <lb ed="X" n="0131a16"/><lb ed="R034" n="0501b13"/>喩。喩因缘生法但虚相立无有实性。四皆是虚伪下。 <lb ed="X" n="0131a17"/><lb ed="R034" n="0501b14"/>结前所说。释通疑难。此即初喩。如缋像中而有高下 <lb ed="X" n="0131a18"/><lb ed="R034" n="0501b15"/>者。壁上画像。实无高下。然凡小儿。见于壁上大小高 <lb ed="X" n="0131a19"/><lb ed="R034" n="0501b16"/>下差别相貌。然手摩时。平无高下。真如如壁。诸法如 <lb ed="X" n="0131a20"/><lb ed="R034" n="0501b17"/>像也。如梦所见下二喩者。喩于外道所计之我。梦中 <lb ed="X" n="0131a21"/><lb ed="R034" n="0501b18"/>所见端正女色。石女人等。梦<anchor xml:id="nkr_note_add_0131a2101" n="0131a2101"/><anchor xml:id="beg0131a2101" n="0131a2101"/>已<anchor xml:id="end0131a2101"/>身怀任子。毕竟无法。 <lb ed="X" n="0131a22"/><lb ed="R034" n="0502a01"/>唯梦乱计。外道所计。我亦如是。次有四喩。喩于诸法 <lb ed="X" n="0131a23"/><lb ed="R034" n="0502a02"/>虚相似有。无有实性。非但无实。就近寻相亦叵得。文 <lb ed="X" n="0131a24"/><lb ed="R034" n="0502a03"/>现可解。次有二喩。喩于诸法无常速灭。不过刹那。如 <pb ed="X" xml:id="X21.0368.0131b" n="0131b"/> <lb ed="X" n="0131b01"/><lb ed="R034" n="0502a04"/>浮雲影。如奔电光。速灭不住也。下结前所说。释通疑 <lb ed="X" n="0131b02"/><lb ed="R034" n="0502a05"/>难。皆是虚伪非实有者。结前所说也。分别所成犹如 <lb ed="X" n="0131b03"/><lb ed="R034" n="0502a06"/>工造器者。是通疑难文。外有疑。若诸法相非实有者。 <lb ed="X" n="0131b04"/><lb ed="R034" n="0502a07"/>何故现见各有自性。萨婆多师计如是执。今则通言。 <lb ed="X" n="0131b05"/><lb ed="R034" n="0502a08"/>汝所见者。分别所成。非自有之。故下喩言犹工造器。 <lb ed="X" n="0131b06"/><lb ed="R034" n="0502a09"/>工巧之人。依一泥团。造诸器皿。相各不同。寻其别相。 <lb ed="X" n="0131b07"/><lb ed="R034" n="0502a10"/>唯有一泥。无有别法。上来诸法虚不实讫。</p> <lb ed="X" n="0131b08"/><lb ed="R034" n="0502a11"/><p xml:id="pX21p0131b0801">自下第二。寻推妄法唯心所作。于中有二。初法说。後 <lb ed="X" n="0131b09"/><lb ed="R034" n="0502a12"/>引喩况。就说中复有四节。一释八识相依而起。二释 <lb ed="X" n="0131b10"/><lb ed="R034" n="0502a13"/>五法。三释三性。四无我。然经文中。束为两段。初释八 <lb ed="X" n="0131b11"/><lb ed="R034" n="0502a14"/>识相起之義。二释五法等不離成義。就初文中。世间 <lb ed="X" n="0131b12"/><lb ed="R034" n="0502a15"/>众生下至相续而转者。八识之心相依而起。世间众 <lb ed="X" n="0131b13"/><lb ed="R034" n="0502a16"/>生者。简却外物。但取情道。此即总句。习气覆心者释 <lb ed="X" n="0131b14"/><lb ed="R034" n="0502a17"/>所以。心者本识。虽言诸法皆心所作。心不自作。要待 <lb ed="X" n="0131b15"/><lb ed="R034" n="0502a18"/>因缘。谓无始习气。迷覆真心。心随缘故。生一切法。心 <lb ed="X" n="0131b16"/><lb ed="R034" n="0502b01"/>识既生。计著种种戏论执著。因兹诸法差别而转。自 <lb ed="X" n="0131b17"/><lb ed="R034" n="0502b02"/>下依心生七识也。初言意者。从无明识至相续识。总 <lb ed="X" n="0131b18"/><lb ed="R034" n="0502b03"/>名为意。能生分别六识心故。意识者。分别意识。馀诸 <lb ed="X" n="0131b19"/><lb ed="R034" n="0502b04"/>识者五识心也。相续而转者。转者起也。如是从细相 <lb ed="X" n="0131b20"/><lb ed="R034" n="0502b05"/>续<anchor xml:id="nkr_note_orig_0131005" n="0131005"/>立末。中间不绝。是故说言相续而转。释初文讫。自 <lb ed="X" n="0131b21"/><lb ed="R034" n="0502b06"/>下第二。释法等不相捨離。一处一释。何故此文来。良 <lb ed="X" n="0131b22"/><lb ed="R034" n="0502b07"/>以真心不可自变作生死法。要得无明妄想习。始作 <lb ed="X" n="0131b23"/><lb ed="R034" n="0502b08"/>诸法。诸法亦尔。要依真心。方立自体。欲显如是。故此 <lb ed="X" n="0131b24"/><lb ed="R034" n="0502b09"/>文来。言五法者。一名。二相。三分别。亦名妄想。四者正 <pb ed="X" xml:id="X21.0368.0131c" n="0131c"/> <lb ed="X" n="0131c01"/><lb ed="R034" n="0502b10"/>智。五如如。如是五法。与三性法。相摄分齐。诸教不同。 <lb ed="X" n="0131c02"/><lb ed="R034" n="0502b11"/>若依中边分别论等。名相二法。遍计性摄。分别依他 <lb ed="X" n="0131c03"/><lb ed="R034" n="0502b12"/>摄。正智如如圆成性摄。<persName>佛</persName>性论者。初分别性五法不 <lb ed="X" n="0131c04"/><lb ed="R034" n="0502b13"/>收。毕竟无故。如是说者。但从他闻三性名字。不识体 <lb ed="X" n="0131c05"/><lb ed="R034" n="0502b14"/>性及得名所以。若分别性非圣境者。圣必不说。若圣 <lb ed="X" n="0131c06"/><lb ed="R034" n="0502b15"/>不说三性道理。谁说而有三性道理。又依他者。依谁 <lb ed="X" n="0131c07"/><lb ed="R034" n="0502b16"/>何他。名依他。性若依依可言自依。何论依他。然汝说 <lb ed="X" n="0131c08"/><lb ed="R034" n="0502b17"/>言遍计性者是无法故。五法不收者。依他起性。更无 <lb ed="X" n="0131c09"/><lb ed="R034" n="0502b18"/>所依。依何他名为依他。準此明知不识释名。若依解 <lb ed="X" n="0131c10"/><lb ed="R034" n="0503a01"/>深密经。有二复次。释三性義。初复次云。由遍计性依 <lb ed="X" n="0131c11"/><lb ed="R034" n="0503a02"/>他始有。故经说云眼翳眩如遍计性。所见毛轮如依 <lb ed="X" n="0131c12"/><lb ed="R034" n="0503a03"/>他性。准知依他。依遍计性。方得立之。後复次云。由依 <lb ed="X" n="0131c13"/><lb ed="R034" n="0503a04"/>他性。方有遍计。故经说云。颇胝伽珠。由近靑色。似靑 <lb ed="X" n="0131c14"/><lb ed="R034" n="0503a05"/>色现。凡愚不识。执为实靑。珠上似靑。喩依他性。所执 <lb ed="X" n="0131c15"/><lb ed="R034" n="0503a06"/>实者。喩分别性。准初复次。分别性者。还收分别。依他 <lb ed="X" n="0131c16"/><lb ed="R034" n="0503a07"/>性者。名相所收。准後复次。翻前可知。楞伽经中。亦如 <lb ed="X" n="0131c17"/><lb ed="R034" n="0503a08"/>是说。故彼经云。名相二法。缘起性收。妄想自性。妄想 <lb ed="X" n="0131c18"/><lb ed="R034" n="0503a09"/>收也。言三性者二门分别。一释名字。二出体性。言释 <lb ed="X" n="0131c19"/><lb ed="R034" n="0503a10"/>名者。一分别性。亦名遍计所执性也。言分别性者。谓 <lb ed="X" n="0131c20"/><lb ed="R034" n="0503a11"/>虚妄心。构画计度。不称境故。名为分别。就能为名。又 <lb ed="X" n="0131c21"/><lb ed="R034" n="0503a12"/>此妄心。于所执境。遍计著故。名遍计所执性。非遍计心 <lb ed="X" n="0131c22"/><lb ed="R034" n="0503a13"/>所执存境名遍计性。此约能所合为名也。有人宣说。所 <lb ed="X" n="0131c23"/><lb ed="R034" n="0503a14"/>遍计境名<anchor xml:id="nkr_note_orig_0131006" n="0131006"/>遍计。不取能执为遍计性。若如是者。即违道 <lb ed="X" n="0131c24"/><lb ed="R034" n="0503a15"/>理。良以三性诸圣境界。遍计所执毕竟无法圣。人不 <pb ed="X" xml:id="X21.0368.0132a" n="0132a"/> <lb ed="X" n="0132a01"/><lb ed="R034" n="0503a16"/>见。既不见故。不可宣说三性道理。三性道理诸<persName>佛</persName>境 <lb ed="X" n="0132a02"/><lb ed="R034" n="0503a17"/>界。非凡夫境。如何说言毕竟无法为圣境也。<persName>佛</persName>性论 <lb ed="X" n="0132a03"/><lb ed="R034" n="0503a18"/>师过在此矣。依他性者。亦名缘起性。亦名依他起性。 <lb ed="X" n="0132a04"/><lb ed="R034" n="0503b01"/>皆得无伤。依分别他始得有故。名依他性。良以大乘。 <lb ed="X" n="0132a05"/><lb ed="R034" n="0503b02"/>一切诸法。以心所作。所作诸法。不離于心。以心为体。 <lb ed="X" n="0132a06"/><lb ed="R034" n="0503b03"/>若无妄心。生死之中。依他起性。不能自起。故诸经中。 <lb ed="X" n="0132a07"/><lb ed="R034" n="0503b04"/>说十二缘。为依他性。十二因缘。无明为初。故知依他 <lb ed="X" n="0132a08"/><lb ed="R034" n="0503b05"/>依遍计他。又经说言梦等八喩。喩依他性。若无梦心。 <lb ed="X" n="0132a09"/><lb ed="R034" n="0503b06"/>梦境不现。依梦有境。明知依他分别有。又人说言。淸 <lb ed="X" n="0132a10"/><lb ed="R034" n="0503b07"/>净依他。此净依他。与其正智。为同为异。若言同者。即 <lb ed="X" n="0132a11"/><lb ed="R034" n="0503b08"/>圆成收。非是依他。若言异者。即从无明。方有馀<anchor xml:id="nkr_note_orig_0132001" n="0132001"/>反。即 <lb ed="X" n="0132a12"/><lb ed="R034" n="0503b09"/>知不淸。若不从无明故言净者。何处经云十二缘法 <lb ed="X" n="0132a13"/><lb ed="R034" n="0503b10"/>明为缘有。故知淸净依他性者。浪言无理。出其体者。 <lb ed="X" n="0132a14"/><lb ed="R034" n="0503b11"/>分别性者。但用分别妄心画度行解为体。又复人说。 <lb ed="X" n="0132a15"/><lb ed="R034" n="0503b12"/>妄心所执妄境为体者。此言大谬。过如前述。依他起 <lb ed="X" n="0132a16"/><lb ed="R034" n="0503b13"/>体。義有两褈。一者从本建立诸法。谓从无明乃至显 <lb ed="X" n="0132a17"/><lb ed="R034" n="0503b14"/>识。显识心中。见相二分。一时分出。所见相。依无明等 <lb ed="X" n="0132a18"/><lb ed="R034" n="0503b15"/>遍计性故。名依他性。于此義中。见相二分。皆是依他。 <lb ed="X" n="0132a19"/><lb ed="R034" n="0503b16"/>二者观行除障入理建立三性。于此義中。但立所取 <lb ed="X" n="0132a20"/><lb ed="R034" n="0503b17"/>相分为体。良以能取见分心者。不知自共相分尘故。 <lb ed="X" n="0132a21"/><lb ed="R034" n="0503b18"/>执为心外实有诸法。然意识心所执本质尘者。是显 <lb ed="X" n="0132a22"/><lb ed="R034" n="0504a01"/>识作。非意作故。观行者达无实时。似有相分。犹有非 <lb ed="X" n="0132a23"/><lb ed="R034" n="0504a02"/>无。據此行義。世间迷徒。说依他起是有不无。圆成实 <lb ed="X" n="0132a24"/><lb ed="R034" n="0504a03"/>体。准即如常。二无我者。谓蕴中无主宰者。名人无我。 <pb ed="X" xml:id="X21.0368.0132b" n="0132b"/> <lb ed="X" n="0132b01"/><lb ed="R034" n="0504a04"/>于诸法中。无性实義。名法无我。如上所说八识五法 <lb ed="X" n="0132b02"/><lb ed="R034" n="0504a05"/>三性二无我。一一之法。不能独立。如水波浪。若无水 <lb ed="X" n="0132b03"/><lb ed="R034" n="0504a06"/>处波浪不起。有波浪处。必有其水。诸法亦尔。若有法 <lb ed="X" n="0132b04"/><lb ed="R034" n="0504a07"/>处。必有真如。无有一法独妄无如。是故说言恒相应。 <lb ed="X" n="0132b05"/><lb ed="R034" n="0504a08"/>释法说讫。自下引喩。就中。初喩。後阿赖耶下。合所引 <lb ed="X" n="0132b06"/><lb ed="R034" n="0504a09"/>喩。如是二文相现可知。</p> <lb ed="X" n="0132b07"/><lb ed="R034" n="0504a10"/><p xml:id="pX21p0132b0701">自下第三。释八识心起时顿渐。就中两节。初释识生 <lb ed="X" n="0132b08"/><lb ed="R034" n="0504a11"/>顿渐差别。後若于屋宅下。释顿渐。所以虽无如是若 <lb ed="X" n="0132b09"/><lb ed="R034" n="0504a12"/>干体异者。明八识同体。同体有二。一<persName>如来</persName>藏缘起法 <lb ed="X" n="0132b10"/><lb ed="R034" n="0504a13"/>门。变作诸法。法虽万差。体唯真心。故言同体。二妄心 <lb ed="X" n="0132b11"/><lb ed="R034" n="0504a14"/>中显识<anchor xml:id="nkr_note_add_0132b1101" n="0132b1101"/><anchor xml:id="beg0132b1101" n="0132b1101"/>已<anchor xml:id="end0132b1101"/>前无差别相。流至显识。忽现见相。以後渐 <lb ed="X" n="0132b12"/><lb ed="R034" n="0504a15"/>现种种诸法。如是诸法。以显识为体。故言同体也。而 <lb ed="X" n="0132b13"/><lb ed="R034" n="0504a16"/>随缘下。释识起时有顿渐義。随缘渐起释渐起也。或 <lb ed="X" n="0132b14"/><lb ed="R034" n="0504a17"/>一时生者。是顿起義。如是顿渐识体生起也。心生之 <lb ed="X" n="0132b15"/><lb ed="R034" n="0504a18"/>时下。释所取中。亦有顿渐。文现可知。下释所以。于屋 <lb ed="X" n="0132b16"/><lb ed="R034" n="0504b01"/>宅等聚集物所。若无偏现者。多分一时顿分别<anchor xml:id="nkr_note_orig_0132002" n="0132002"/>所。若 <lb ed="X" n="0132b17"/><lb ed="R034" n="0504b02"/>有偏现者。次第而取。是故说言多是一时或次第取。 <lb ed="X" n="0132b18"/><lb ed="R034" n="0504b03"/>上释取。若在眠梦下。释次第取。法若散離不聚集者。 <lb ed="X" n="0132b19"/><lb ed="R034" n="0504b04"/>多分次第取。于中细论。亦有顿取。是故宣说或有一 <lb ed="X" n="0132b20"/><lb ed="R034" n="0504b05"/>时顿取之者。如吃热蜜。若无偏强。身舌二识一时取。 <lb ed="X" n="0132b21"/><lb ed="R034" n="0504b06"/>若有偏者。先取强者。如是诸文相现可知。上来释所 <lb ed="X" n="0132b22"/><lb ed="R034" n="0504b07"/>取中顿渐讫。</p> <lb ed="X" n="0132b23"/><lb ed="R034" n="0504b08"/><p xml:id="pX21p0132b2301">自下第四。<persName>如来</persName>藏性常不改。一释真心性常不改。二 <lb ed="X" n="0132b24"/><lb ed="R034" n="0504b09"/>者随缘能生法義。又说。前<anchor xml:id="nkr_note_orig_0132003" n="0132003"/>说者释依持门。後释缘起。 <pb ed="X" xml:id="X21.0368.0132c" n="0132c"/> <lb ed="X" n="0132c01"/><lb ed="R034" n="0504b10"/>就性常中。先法。後前<persName>如来</persName>藏心恒在生死而性常净。 <lb ed="X" n="0132c02"/><lb ed="R034" n="0504b11"/>凡夫二乘初业菩萨所不了知。是故宣说心性本净 <lb ed="X" n="0132c03"/><lb ed="R034" n="0504b12"/>不可思议。此即显示空<persName>如来</persName>藏。故勝鬘经云。自性淸 <lb ed="X" n="0132c04"/><lb ed="R034" n="0504b13"/>净心。烦恼不能染。智慧不能净也。是诸<persName>如来</persName>微妙之 <lb ed="X" n="0132c05"/><lb ed="R034" n="0504b14"/>藏者。释不空藏。谓<persName>如来</persName>藏中。本来具足过恒沙等性 <lb ed="X" n="0132c06"/><lb ed="R034" n="0504b15"/>功德法。而无一法别守自性。如镜中像。故言微妙也。 <lb ed="X" n="0132c07"/><lb ed="R034" n="0504b16"/>法说文讫。下别喩引释。如金在矿。性常淸净真心亦 <lb ed="X" n="0132c08"/><lb ed="R034" n="0504b17"/>尔下释缘起。意从心生者。意者。无明乃至相续不断 <lb ed="X" n="0132c09"/><lb ed="R034" n="0504b18"/>之识。如是六重总名意。心者。即是<persName>如来</persName>藏心。亦名真 <lb ed="X" n="0132c10"/><lb ed="R034" n="0505a01"/>心。亦名梨耶。良以七识。皆心所作。故文说言馀六亦 <lb ed="X" n="0132c11"/><lb ed="R034" n="0505a02"/>然。如是<anchor xml:id="nkr_note_add_0132c1101" n="0132c1101"/><anchor xml:id="beg0132c1101" n="0132c1101"/>已<anchor xml:id="end0132c1101"/>下结释应知。上来释第四段讫。</p> <lb ed="X" n="0132c12"/><lb ed="R034" n="0505a03"/><p xml:id="pX21p0132c1201">自下赖耶虽与诸法同一处在而性不一不异之義。 <lb ed="X" n="0132c13"/><lb ed="R034" n="0505a04"/>就中有三。一者法说。显示道理。次引喩况。後合喩法。 <lb ed="X" n="0132c14"/><lb ed="R034" n="0505a05"/>初文复二。一释赖耶不一不异。後释<persName>佛</persName>性不一不异。 <lb ed="X" n="0132c15"/><lb ed="R034" n="0505a06"/>初从赖耶下至而同止住者。明不异義。後性恒明洁 <lb ed="X" n="0132c16"/><lb ed="R034" n="0505a07"/>者。释不一義。言能熏者有二義。一義释者。从无明识 <lb ed="X" n="0132c17"/><lb ed="R034" n="0505a08"/>乃至显识。名为能熏。熏发真心作生死故。诸心法者。 <lb ed="X" n="0132c18"/><lb ed="R034" n="0505a09"/>谓从智识及六识等。皆有心王心数相应。是故宣说 <lb ed="X" n="0132c19"/><lb ed="R034" n="0505a10"/>诸心数法。更有一释。言能熏者。前心数中。简取强者。 <lb ed="X" n="0132c20"/><lb ed="R034" n="0505a11"/>除却微劣无记心法名能。熏就功能故说为熏。诸心 <lb ed="X" n="0132c21"/><lb ed="R034" n="0505a12"/>法者。就体而言。馀文相现。下释<persName>佛</persName>性与诸烦恼不一 <lb ed="X" n="0132c22"/><lb ed="R034" n="0505a13"/>不异。准上例同。故云亦然。定不定别者有二种。一者 <lb ed="X" n="0132c23"/><lb ed="R034" n="0505a14"/>正定。谓种姓上。二者邪定。谓阐提人。三者不定。准即 <lb ed="X" n="0132c24"/><lb ed="R034" n="0505a15"/>应知。虽有如是定不定人别。<persName>佛</persName>性体常淸净无垢。法 <pb ed="X" xml:id="X21.0368.0133a" n="0133a"/> <lb ed="X" n="0133a01"/><lb ed="R034" n="0505a16"/>说文讫。次引喩显。文可见也。下合喩。先结合喩。後擧 <lb ed="X" n="0133a02"/><lb ed="R034" n="0505a17"/>法示。如是等文。幷现可知。上来长行释讫。</p> <lb ed="X" n="0133a03"/><lb ed="R034" n="0505a18"/><p xml:id="pX21p0133a0301">自下颂偈廣释前義。就中总有一百二十六行半文。 <lb ed="X" n="0133a04"/><lb ed="R034" n="0505b01"/>判为两节。初四十六行半。答品初头如实见问。後七 <lb ed="X" n="0133a05"/><lb ed="R034" n="0505b02"/>十九行。廣释偈前长行所说。就初文中。复有九节。一 <lb ed="X" n="0133a06"/><lb ed="R034" n="0505b03"/>者八行半。歎如实见问。二者十三行半。答长行中不 <lb ed="X" n="0133a07"/><lb ed="R034" n="0505b04"/>随他<anchor xml:id="nkr_note_orig_0133001" n="0133001"/>行。三者一行半。答长行中现法乐住问。四者一 <lb ed="X" n="0133a08"/><lb ed="R034" n="0505b05"/>行。答长行中转所依止不住实际问。五有一行。释获 <lb ed="X" n="0133a09"/><lb ed="R034" n="0505b06"/>意生身等。六有三行。答长行中内证之境。七有四行。 <lb ed="X" n="0133a10"/><lb ed="R034" n="0505b07"/>牒前颂文逐难重释。八有三行。以大乘理示诸外道。 <lb ed="X" n="0133a11"/><lb ed="R034" n="0505b08"/>九十一行半。答长行中安乐修行趣于<persName>佛</persName>地。</p> <lb ed="X" n="0133a12"/><lb ed="R034" n="0505b09"/><p xml:id="pX21p0133a1201">初文复三。初有一行。歎问如理。次有一行。劝王为他 <lb ed="X" n="0133a13"/><lb ed="R034" n="0505b10"/>传说所闻。後六行半。明闻法所得益。前两节文相现 <lb ed="X" n="0133a14"/><lb ed="R034" n="0505b11"/>可见。第三节中。初之二句。表宗略示益。後或作下。 <lb ed="X" n="0133a15"/><lb ed="R034" n="0505b12"/>依宗廣示益也。若人闻法<anchor xml:id="nkr_note_add_0133a1501" n="0133a1501"/><anchor xml:id="beg0133a1501" n="0133a1501"/>已<anchor xml:id="end0133a1501"/>者。谓十信中创闻此法 <lb ed="X" n="0133a16"/><lb ed="R034" n="0505b13"/>也。渐净阿赖耶者。种姓以上。解一切法无我之理。渐 <lb ed="X" n="0133a17"/><lb ed="R034" n="0505b14"/>伏法执。法执伏故。阿赖耶渐现。故言渐净。谓从种姓 <lb ed="X" n="0133a18"/><lb ed="R034" n="0505b15"/>乃至金刚。始得究竟。故言渐也。下别解释。就中三节。 <lb ed="X" n="0133a19"/><lb ed="R034" n="0505b16"/>初二行半。释由闻法故于三界中受勝果报。次有一 <lb ed="X" n="0133a20"/><lb ed="R034" n="0505b17"/>行。由闻法故得不住道。虽在生死恒乐相应。後二行 <lb ed="X" n="0133a21"/><lb ed="R034" n="0505b18"/>半。由闻法故成无上果。初文复三。初之半行。人中作 <lb ed="X" n="0133a22"/><lb ed="R034" n="0506a01"/>王。次有一行。作欲天王。後有一行。色无色界定处为 <lb ed="X" n="0133a23"/><lb ed="R034" n="0506a02"/>王。或为人中王。诸粟散王。转轮王者。有四轮王。一领 <lb ed="X" n="0133a24"/><lb ed="R034" n="0506a03"/><name role="" type="person">阎浮提</name>。二领二天下。三领三天下。四领四天下。如仁 <pb ed="X" xml:id="X21.0368.0133b" n="0133b"/> <lb ed="X" n="0133b01"/><lb ed="R034" n="0506a04"/>王说。下释欲天。欲天有四。此唯擧四。就勝说故不擧 <lb ed="X" n="0133b02"/><lb ed="R034" n="0506a05"/>四天。超越说故不说化乐。馀文可见。下释上二界。上 <lb ed="X" n="0133b03"/><lb ed="R034" n="0506a06"/>两句准即可知。无想众生者。谓无想天也。受诸禅定 <lb ed="X" n="0133b04"/><lb ed="R034" n="0506a07"/>乐者。大乘法中。无想天中亦有心识。但微细故。凡天 <lb ed="X" n="0133b05"/><lb ed="R034" n="0506a08"/>二乘不知有之。以有识故。受禅定乐也。次释不住平 <lb ed="X" n="0133b06"/><lb ed="R034" n="0506a09"/>等之道。初之句表不住宗。後有三句。释不住所以。初 <lb ed="X" n="0133b07"/><lb ed="R034" n="0506a10"/>表宗句。准即可知。如狮子吼者。以不住道为众说法。 <lb ed="X" n="0133b08"/><lb ed="R034" n="0506a11"/>如狮子王吼无所畏。众定皆自在者。虽在生死为众 <lb ed="X" n="0133b09"/><lb ed="R034" n="0506a12"/>说法。而不染著生死之过。于禅定中自在无碍。若在 <lb ed="X" n="0133b10"/><lb ed="R034" n="0506a13"/>地狱。如三禅乐。以是故言喜乐相应。下释成勝果。初 <lb ed="X" n="0133b11"/><lb ed="R034" n="0506a14"/>之一行方法。後一行半释所得果。密严纯净土。难行 <lb ed="X" n="0133b12"/><lb ed="R034" n="0506a15"/>不可得。故言一心求密严。净土三界之外。要发菩提 <lb ed="X" n="0133b13"/><lb ed="R034" n="0506a16"/>心尔乃得往生。故言不染著三界。释行方法讫。下有 <lb ed="X" n="0133b14"/><lb ed="R034" n="0506a17"/>两句。释行方便果。文相可见。下显正果。上之二句。示 <lb ed="X" n="0133b15"/><lb ed="R034" n="0506a18"/>得果相。言转依者。转者灭也。转灭变易依故言转依。 <lb ed="X" n="0133b16"/><lb ed="R034" n="0506b01"/>获安乐者。转所成果无馀涅槃变易苦。名为安乐。離 <lb ed="X" n="0133b17"/><lb ed="R034" n="0506b02"/>喧动过。说为寂静。超四相故。名为安住。次有两句。天 <lb ed="X" n="0133b18"/><lb ed="R034" n="0506b03"/>人所敬。下有二句。表位殊勝。文相可见。上来歎王问 <lb ed="X" n="0133b19"/><lb ed="R034" n="0506b04"/>讫。</p> <lb ed="X" n="0133b20"/><lb ed="R034" n="0506b05"/><p xml:id="pX21p0133b2001">自下答前长行问中不随他行问。就中两节。初有三 <lb ed="X" n="0133b21"/><lb ed="R034" n="0506b06"/>行。略表外宗过。略示正理。後有十行半。廣破外所执。 <lb ed="X" n="0133b22"/><lb ed="R034" n="0506b07"/>就三行中。初之一行。表外道宗有过不中。後有二行。 <lb ed="X" n="0133b23"/><lb ed="R034" n="0506b08"/>略示正理。非如外道等二句表宗。此云外道。亦取二 <lb ed="X" n="0133b24"/><lb ed="R034" n="0506b09"/>乘。总名外道。故总非言非如外道说。壞灭为涅槃。外 <pb ed="X" xml:id="X21.0368.0133c" n="0133c"/> <lb ed="X" n="0133c01"/><lb ed="R034" n="0506b10"/>道二乘。皆住此说诸法皆有。以修行力灭却始无。法 <lb ed="X" n="0133c02"/><lb ed="R034" n="0506b11"/>尽无处名为涅槃。故示过。同有为死有复生过。外人 <lb ed="X" n="0133c03"/><lb ed="R034" n="0506b12"/>难言。有为之法未被对治。死有复生过。我修对治力。 <lb ed="X" n="0133c04"/><lb ed="R034" n="0506b13"/>死而不还生。以是義故。所难非我故。故复难言。诸法 <lb ed="X" n="0133c05"/><lb ed="R034" n="0506b14"/>本来无。非灭始无有。然汝妄想故。灭却始无有。法无 <lb ed="X" n="0133c06"/><lb ed="R034" n="0506b15"/>妄计有。即成一重过。无法计灭无。亦成二重过。计有 <lb ed="X" n="0133c07"/><lb ed="R034" n="0506b16"/>计无。两俱过故。言同有为死有复生过。释初文讫。下 <lb ed="X" n="0133c08"/><lb ed="R034" n="0506b17"/>有二行。略示正理。于中一行半。示正道理。後有二句。 <lb ed="X" n="0133c09"/><lb ed="R034" n="0506b18"/>结示前过。言十业者。十善业道。诸行体故。说为十善。 <lb ed="X" n="0133c10"/><lb ed="R034" n="0507a01"/>体虽十业。随心强弱。三品不等。三乘差别。就三乘中。 <lb ed="X" n="0133c11"/><lb ed="R034" n="0507a02"/>菩萨最勝。勝者方修十地行满得三<anchor xml:id="nkr_note_orig_0133002" n="0133002"/>沾果。是故说言 <lb ed="X" n="0133c12"/><lb ed="R034" n="0507a03"/>得解脱智慧<persName>如来</persName>微妙身。下即结过。文现可知。初文 <lb ed="X" n="0133c13"/><lb ed="R034" n="0507a04"/>释讫。自下第二。牒宗廣破。于中三节。初有五行。牒外 <lb ed="X" n="0133c14"/><lb ed="R034" n="0507a05"/>人宗。廣破邪执。次有二行半。示正道理。後三行文。逐 <lb ed="X" n="0133c15"/><lb ed="R034" n="0507a06"/>难重破。就初文中。有三过失。一有一行。释众生有始 <lb ed="X" n="0133c16"/><lb ed="R034" n="0507a07"/>有终过。次有二行。释通外救亦言与过。後有二行。于 <lb ed="X" n="0133c17"/><lb ed="R034" n="0507a08"/>解脱乐永失不证过。初文复二。初一行设诸众生有 <lb ed="X" n="0133c18"/><lb ed="R034" n="0507a09"/>始有终难。一行释通外救。初一行中。上二句。牒宗设 <lb ed="X" n="0133c19"/><lb ed="R034" n="0507a10"/>难。难众生尽。下两句。有始终难。难<persName>佛</persName>地论师特违此 <lb ed="X" n="0133c20"/><lb ed="R034" n="0507a11"/>文不可依行。牒宗设难讫。下有二行。释通外救。外人 <lb ed="X" n="0133c21"/><lb ed="R034" n="0507a12"/>救云。我计众生有尽有始。更有何过失。故经释通。若 <lb ed="X" n="0133c22"/><lb ed="R034" n="0507a13"/>汝救云众生有终有初际者。与汝二过。一与非众生 <lb ed="X" n="0133c23"/><lb ed="R034" n="0507a14"/>而作众过失。与後欲夺故云应有非生法而始作众 <lb ed="X" n="0133c24"/><lb ed="R034" n="0507a15"/>生。此即纵与。下即夺取。<persName>佛</persName>法道理。无有非众生而生 <pb ed="X" xml:id="X21.0368.0134a" n="0134a"/> <lb ed="X" n="0134a01"/><lb ed="R034" n="0507a16"/>众生界。初过如是。更与一过。汝若救言。众生界尽。尽 <lb ed="X" n="0134a02"/><lb ed="R034" n="0507a17"/>得解脱。有何过失。此即牒过。下即与过。是故说言<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0134a03"/><lb ed="R034" n="0507a18"/>无尔焰法。尔焰<anchor xml:id="nkr_note_orig_0134001" n="0134001"/>者梵音。此云如幻虚伪之法。又外人 <lb ed="X" n="0134a04"/><lb ed="R034" n="0507b01"/>救云。<persName>佛</persName>无尔炎。有何过失。故即通言。则无能觉。若有 <lb ed="X" n="0134a05"/><lb ed="R034" n="0507b02"/>尔焰。则有能觉智慧之心。既无尔炎。对何所觉。而有 <lb ed="X" n="0134a06"/><lb ed="R034" n="0507b03"/>能觉。既无能觉。觉所得果。涅槃亦无。通难与过讫。下 <lb ed="X" n="0134a07"/><lb ed="R034" n="0507b04"/>即释通于解脱乐永失不证过。初一行半牒彼宗。後 <lb ed="X" n="0134a08"/><lb ed="R034" n="0507b05"/>二句与过。初文复三。上二句法说表宗。次二句引喩 <lb ed="X" n="0134a09"/><lb ed="R034" n="0507b06"/>示现。後二句结合所以。就喩文中。种<anchor xml:id="nkr_note_add_0134a0901" n="0134a0901"/><anchor xml:id="beg0134a0901" n="0134a0901"/>已<anchor xml:id="end0134a0901"/>焦者。喩于有 <lb ed="X" n="0134a10"/><lb ed="R034" n="0507b07"/>馀涅槃之界。萨婆多云。入有馀时。烦恼业等。体性犹 <lb ed="X" n="0134a11"/><lb ed="R034" n="0507b08"/>在。治道力故。不能生後。同类法故名断除之。非体成 <lb ed="X" n="0134a12"/><lb ed="R034" n="0507b09"/>无如种<anchor xml:id="nkr_note_add_0134a1201" n="0134a1201"/><anchor xml:id="beg0134a1201" n="0134a1201"/>已<anchor xml:id="end0134a1201"/>焦。体虽有在。不能生後也。灯灭等喩。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0134002" n="0134002"/>入无 <lb ed="X" n="0134a13"/><lb ed="R034" n="0507b10"/>馀涅槃之时。能治所治一切皆尽。如灯油尽灯亦随 <lb ed="X" n="0134a14"/><lb ed="R034" n="0507b11"/>灭。馀文相现。准即可知。下有二行半正道理。就中三 <lb ed="X" n="0134a15"/><lb ed="R034" n="0507b12"/>节。初有一行半。出定行体性。次有半行。释智慧行。後 <lb ed="X" n="0134a16"/><lb ed="R034" n="0507b13"/>有半行。释所得益。初文上半出定行体性。次半行定 <lb ed="X" n="0134a17"/><lb ed="R034" n="0507b14"/>用自在。复有半行。不著二边中道之相。言遍处者十 <lb ed="X" n="0134a18"/><lb ed="R034" n="0507b15"/>遍也。言诸禅者。根本四禅未来中间名为诸禅无色 <lb ed="X" n="0134a19"/><lb ed="R034" n="0507b16"/>者。四无色定。无想定者。亦名灭尽定。如是诸定。释名 <lb ed="X" n="0134a20"/><lb ed="R034" n="0507b17"/>出体诸義分别。如常可知。逆顺入<anchor xml:id="nkr_note_orig_0134003" n="0134003"/>定者。義门有五。一 <lb ed="X" n="0134a21"/><lb ed="R034" n="0507b18"/>者顺入。从初禅入至非想出。二者逆入。从非想入至 <lb ed="X" n="0134a22"/><lb ed="R034" n="0508a01"/>初禅出。三者顺起。入初禅定。超越二禅入第三禅。超 <lb ed="X" n="0134a23"/><lb ed="R034" n="0508a02"/>越第四禅入空处定。超越识处入无所有。如是超入 <lb ed="X" n="0134a24"/><lb ed="R034" n="0508a03"/>乃至非想。是名顺超。言逆超者。从非想入。超下而入。 <pb ed="X" xml:id="X21.0368.0134b" n="0134b"/> <lb ed="X" n="0134b01"/><lb ed="R034" n="0508a04"/>从上向下。有此别耳。顺逆超者。从初禅入。超入三禅 <lb ed="X" n="0134b02"/><lb ed="R034" n="0508a05"/>却入二禅。超入四禅却入三。如是顺而却入下地至 <lb ed="X" n="0134b03"/><lb ed="R034" n="0508a06"/>非想故。名顺逆超。如是顺逆时。不作功用。名定自在。 <lb ed="X" n="0134b04"/><lb ed="R034" n="0508a07"/>定自在故。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0134004" n="0134004"/>十力六通皆得自在。如是名为定用自在。 <lb ed="X" n="0134b05"/><lb ed="R034" n="0508a08"/>次释中道。于彼不退还者。彼者指前所说定也。不退 <lb ed="X" n="0134b06"/><lb ed="R034" n="0508a09"/>还者。菩萨在有而不失定。名不退还。恒不沉没者。菩 <lb ed="X" n="0134b07"/><lb ed="R034" n="0508a10"/>萨在定。起大悲心。化众生故。恒行不住中道行者。乃 <lb ed="X" n="0134b08"/><lb ed="R034" n="0508a11"/>得涅槃。非是灭法名为涅槃。下释智慧。审知诸法相 <lb ed="X" n="0134b09"/><lb ed="R034" n="0508a12"/>者。知法达底。故云审知。诸法但是妄分别计。寻即叵 <lb ed="X" n="0134b10"/><lb ed="R034" n="0508a13"/>有。如幻如化。離有无相。名诸法相。菩萨十地。名为诸 <lb ed="X" n="0134b11"/><lb ed="R034" n="0508a14"/>地。于中出入及住自在。为善巧。下二句者。释门得益。 <lb ed="X" n="0134b12"/><lb ed="R034" n="0508a15"/>文现可见。如是行者。始得密严成<persName>佛</persName>涅槃。非外道计 <lb ed="X" n="0134b13"/><lb ed="R034" n="0508a16"/>壞灭法<anchor xml:id="nkr_note_add_0134b1301" n="0134b1301"/><anchor xml:id="beg0134b1301" n="0134b1301"/>已<anchor xml:id="end0134b1301"/>始有涅槃。示正理讫。自下第三。逐难重破 <lb ed="X" n="0134b14"/><lb ed="R034" n="0508a17"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0134005" n="0134005"/>示过失。就中有三。初之一行。示彼生死不出过。次有 <lb ed="X" n="0134b15"/><lb ed="R034" n="0508a18"/>一行。三和四缘所生之果不成过。後有一行。内外诸 <lb ed="X" n="0134b16"/><lb ed="R034" n="0508b01"/>法相生因義不成过。就初行中。上句牒外道计。下两 <lb ed="X" n="0134b17"/><lb ed="R034" n="0508b02"/>句示过失。文现可知。第二行中。三和合者。一根二尘 <lb ed="X" n="0134b18"/><lb ed="R034" n="0508b03"/>三者触也。因等者四缘也。眼者眼根。色者色尘。馀根 <lb ed="X" n="0134b19"/><lb ed="R034" n="0508b04"/>名内。馀尘名外。如是众缘和合所生六种识等。亦灭 <lb ed="X" n="0134b20"/><lb ed="R034" n="0508b05"/>无去。即成邪见也。故言亦壞也。第三行中。内外法者。 <lb ed="X" n="0134b21"/><lb ed="R034" n="0508b06"/>内谓内身。外谓木草。其内身者。从少至大。从大至老。 <lb ed="X" n="0134b22"/><lb ed="R034" n="0508b07"/>于其中间。念念相生。物者从种生芽。从芽生茎。乃至 <lb ed="X" n="0134b23"/><lb ed="R034" n="0508b08"/>花果。若汝说言壞有成无者。如是世间现见诸物。皆 <lb ed="X" n="0134b24"/><lb ed="R034" n="0508b09"/>悉相违。与过文讫。</p> <pb ed="X" xml:id="X21.0368.0134c" n="0134c"/> <lb ed="X" n="0134c01"/><lb ed="R034" n="0508b10"/><p xml:id="pX21p0134c0101">自下第<anchor xml:id="nkr_note_orig_0134006" n="0134006"/>四。答前品显现法乐住问。就中两节。初一行 <lb ed="X" n="0134c02"/><lb ed="R034" n="0508b11"/>释定方便行。後有两句。正明现法乐住体。定方便中。 <lb ed="X" n="0134c03"/><lb ed="R034" n="0508b12"/>離于心所得者。所缘境界名为所得。此所取无也。分 <lb ed="X" n="0134c04"/><lb ed="R034" n="0508b13"/>别不现前者。能取亦无。亦不住其性者。不住能取。所 <lb ed="X" n="0134c05"/><lb ed="R034" n="0508b14"/>取无理。若得如是行中道者。乃名成就定前方便也。 <lb ed="X" n="0134c06"/><lb ed="R034" n="0508b15"/>下出定体。若得成就方便行时。无有分别执著之心。 <lb ed="X" n="0134c07"/><lb ed="R034" n="0508b16"/>故言是时攀缘離。離者无也。寂然心正受者。现法乐 <lb ed="X" n="0134c08"/><lb ed="R034" n="0508b17"/>住也。</p> <lb ed="X" n="0134c09"/><lb ed="R034" n="0508b18"/><p xml:id="pX21p0134c0901">自下一行。答前长行转所依止不住实际问。菩萨捨 <lb ed="X" n="0134c10"/><lb ed="R034" n="0509a01"/>離分别执著妄想心故。说言捨于世间中所取能取 <lb ed="X" n="0134c11"/><lb ed="R034" n="0509a02"/>见。见者执之。言转依者。<persName>如来</persName>藏心依无明等妄想法 <lb ed="X" n="0134c12"/><lb ed="R034" n="0509a03"/>故。在于生死。由修行力。灭无明等妄想法故。不在生 <lb ed="X" n="0134c13"/><lb ed="R034" n="0509a04"/>死。故名转依。转依菩提離粗重者。无明尽故。能依种 <lb ed="X" n="0134c14"/><lb ed="R034" n="0509a05"/>子亦不得住。故言離粗重。粗重者种子之异名也。智 <lb ed="X" n="0134c15"/><lb ed="R034" n="0509a06"/>慧不思议者。答上问中不住实际。菩萨智慧。断无明 <lb ed="X" n="0134c16"/><lb ed="R034" n="0509a07"/>等诸虚妄法。证法实际。而不住理。常化众生。下地人 <lb ed="X" n="0134c17"/><lb ed="R034" n="0509a08"/>等不可测量。故言不思议也。</p> <lb ed="X" n="0134c18"/><lb ed="R034" n="0509a09"/><p xml:id="pX21p0134c1801">自下第五。答前问中获意生身问。言十种者。十地之 <lb ed="X" n="0134c19"/><lb ed="R034" n="0509a10"/>中。各有一身。故言十种。然一一地二种身。一者<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0134c20"/><lb ed="R034" n="0509a11"/>他受用身。名意生身。二者菩萨所受变易之身。名为 <lb ed="X" n="0134c21"/><lb ed="R034" n="0509a12"/>生身。馀文相现也。</p> <lb ed="X" n="0134c22"/><lb ed="R034" n="0509a13"/><p xml:id="pX21p0134c2201">自下第六。答前问中内证之境问。就中有二。初一行 <lb ed="X" n="0134c23"/><lb ed="R034" n="0509a14"/>半。小乘所执法明内证。後一行半。大乘法中所说五 <lb ed="X" n="0134c24"/><lb ed="R034" n="0509a15"/>法中明内所证也。小乘所计中。色谓色聚法。心及心 <pb ed="X" xml:id="X21.0368.0135a" n="0135a"/> <lb ed="X" n="0135a01"/><lb ed="R034" n="0509a16"/>法心聚法也。不相应者。非色非心十四法也。言无为 <lb ed="X" n="0135a02"/><lb ed="R034" n="0509a17"/>者。谓三无为。如是等法。唯有真心如如法故。云谛观 <lb ed="X" n="0135a03"/><lb ed="R034" n="0509a18"/>无别意也。无别异者。如之异名。准即可知。下就大乘 <lb ed="X" n="0135a04"/><lb ed="R034" n="0509b01"/>差别法中如如所证。列五法名。義如常辨。如是五法。 <lb ed="X" n="0135a05"/><lb ed="R034" n="0509b02"/>但一如上假施设故。推即唯如故。言皆平等。</p> <lb ed="X" n="0135a06"/><lb ed="R034" n="0509b03"/><p xml:id="pX21p0135a0601">自下第七。有四行偈。逐难重破。亦可当来过。就中四 <lb ed="X" n="0135a07"/><lb ed="R034" n="0509b04"/>节。初一行偈。捨正取邪过。次一行偈。竖義不成过。次 <lb ed="X" n="0135a08"/><lb ed="R034" n="0509b05"/>有一行。诸法失相过。後有一行。恶见剩生过。就初文 <lb ed="X" n="0135a09"/><lb ed="R034" n="0509b06"/>中。上二句。牒前外计。下之二句。显所致过。固者言守 <lb ed="X" n="0135a10"/><lb ed="R034" n="0509b07"/>也。自宗。即是大乘唯识名自宗也。不守大乘甚深義 <lb ed="X" n="0135a11"/><lb ed="R034" n="0509b08"/>趣。此即捨正也。同诸妄分别者。皈邪过也。若不固守 <lb ed="X" n="0135a12"/><lb ed="R034" n="0509b09"/>大乘正宗。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0135001" n="0135001"/>趣逐小乘及外道宗者。仍致诽谤方之罪。 <lb ed="X" n="0135a13"/><lb ed="R034" n="0509b10"/>是故宣说同诸妄分别也。就第二行竖義不成中。上 <lb ed="X" n="0135a14"/><lb ed="R034" n="0509b11"/>两句。牒所破法。下二句。示其过失。言恶习者。违理名 <lb ed="X" n="0135a15"/><lb ed="R034" n="0509b12"/>恶。习者学习。谓诸外道背正理故。历代习学终坠泥 <lb ed="X" n="0135a16"/><lb ed="R034" n="0509b13"/>梨。故言恶习。恶习人等所有痴立。名为分别。五种论 <lb ed="X" n="0135a17"/><lb ed="R034" n="0509b14"/>者。泛立论者。要具五分。一宗。二因。三者譬喩。四合。五 <lb ed="X" n="0135a18"/><lb ed="R034" n="0509b15"/>结。是名五论。此即牒擧所破法也。下示过失。譬喩不 <lb ed="X" n="0135a19"/><lb ed="R034" n="0509b16"/>成立者。于五论中。但擧中间譬喩不成。馀四论者。皆 <lb ed="X" n="0135a20"/><lb ed="R034" n="0509b17"/>亦不成。喩不成故。一切所立诸義门等。悉相违偝。故 <lb ed="X" n="0135a21"/><lb ed="R034" n="0509b18"/>言诸義皆相违。此即示其竖義不成过讫。次下一行。 <lb ed="X" n="0135a22"/><lb ed="R034" n="0510a01"/>示一切法断灭之过。下二句。示断灭过。五种悉成过 <lb ed="X" n="0135a23"/><lb ed="R034" n="0510a02"/>者。示他宗过。惑乱于智眼者。诸外道等。以有过宗。于 <lb ed="X" n="0135a24"/><lb ed="R034" n="0510a03"/>大众中。欲求名闻。欲求勝他。自是非他所有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0135002" n="0135002"/>之義。皆 <pb ed="X" xml:id="X21.0368.0135b" n="0135b"/> <lb ed="X" n="0135b01"/><lb ed="R034" n="0510a04"/>名惑乱于智人眼也。下示过失。翻境违理。名为顚倒。 <lb ed="X" n="0135b02"/><lb ed="R034" n="0510a05"/>当法顺理。名不顚倒。同者共相。异者别相。亦名自相。 <lb ed="X" n="0135b03"/><lb ed="R034" n="0510a06"/>谓诸有漏皆是苦性有为无常诸法无我。如是等法。 <lb ed="X" n="0135b04"/><lb ed="R034" n="0510a07"/>说名共相。一切诸法。各不杂乱。名为自相亦别相。如 <lb ed="X" n="0135b05"/><lb ed="R034" n="0510a08"/>上所说。惑乱智眼故。如是等法。皆失其相。五相杂乱。 <lb ed="X" n="0135b06"/><lb ed="R034" n="0510a09"/>故名斯壞也。下一行偈。恶见剩生。就中上半示<anchor xml:id="nkr_note_orig_0135003" n="0135003"/>见所 <lb ed="X" n="0135b07"/><lb ed="R034" n="0510a10"/>依。下有半行。示其过失。如是等见。因何而生。谓捨大 <lb ed="X" n="0135b08"/><lb ed="R034" n="0510a11"/>乘。依他外道小乘人法。故生诸见。言初际者。计本劫 <lb ed="X" n="0135b09"/><lb ed="R034" n="0510a12"/>本见等。诸见者。计末见。如是诸见。总有六十二见。谓 <lb ed="X" n="0135b10"/><lb ed="R034" n="0510a13"/>本劫本见有十八。末劫末见四十四。如是诸见。由捨 <lb ed="X" n="0135b11"/><lb ed="R034" n="0510a14"/>自宗依他邪宗。而得生起。是故宣说皆从灭壞生。上 <lb ed="X" n="0135b12"/><lb ed="R034" n="0510a15"/>来逐难重破。遮当来过讫。</p> <lb ed="X" n="0135b13"/><lb ed="R034" n="0510a16"/><p xml:id="pX21p0135b1301">自下三行。示正道理。就中。初劝知众生无初际義。次 <lb ed="X" n="0135b14"/><lb ed="R034" n="0510a17"/>有一行半。<persName>如来</persName>能化所设各殊。後有半行。牒<anchor xml:id="nkr_note_orig_0135004" n="0135004"/>彼外计。 <lb ed="X" n="0135b15"/><lb ed="R034" n="0510a18"/>反显有失。如是三文。相现可知。上来示正讫。</p> <lb ed="X" n="0135b16"/><lb ed="R034" n="0510b01"/><p xml:id="pX21p0135b1601">自下第<anchor xml:id="nkr_note_orig_0135005" n="0135005"/>八。答长行中安乐修行趣于<persName>佛</persName>地。有十一行 <lb ed="X" n="0135b17"/><lb ed="R034" n="0510b02"/>半。判为五节。初二行半。释诸人法皆不離识。二二行 <lb ed="X" n="0135b18"/><lb ed="R034" n="0510b03"/>半显所行法。三二行半。释能行人。四一行半。于修行 <lb ed="X" n="0135b19"/><lb ed="R034" n="0510b04"/>人中。取勝却劣。五有三行半。释行所得益。初中五句。 <lb ed="X" n="0135b20"/><lb ed="R034" n="0510b05"/>初有二句。因果一对。次二句境行一对。次三句能所 <lb ed="X" n="0135b21"/><lb ed="R034" n="0510b06"/>一对。次有二句。人法一对。後有一句。总结释也。因中 <lb ed="X" n="0135b22"/><lb ed="R034" n="0510b07"/>强要。故言增上。增上有三。一戒增上。二定增上。三慧 <lb ed="X" n="0135b23"/><lb ed="R034" n="0510b08"/>增上。如是三学。行中之要。故言增上。解脱亦然者。对 <lb ed="X" n="0135b24"/><lb ed="R034" n="0510b09"/>因辨果。果亦有三。故言亦然。一者解脱。二者般若。三 <pb ed="X" xml:id="X21.0368.0135c" n="0135c"/> <lb ed="X" n="0135c01"/><lb ed="R034" n="0510b10"/>者法身。就初为名。合为解脱。因果对竟。言四谛者。行 <lb ed="X" n="0135c02"/><lb ed="R034" n="0510b11"/>所缘境。言神足者。若约因说。四如意足。若就果说。名 <lb ed="X" n="0135c03"/><lb ed="R034" n="0510b12"/>为神足通。亦名<anchor xml:id="nkr_note_orig_0135006" n="0135006"/>神通。言念处者。因中四念。果中三念。 <lb ed="X" n="0135c04"/><lb ed="R034" n="0510b13"/>无碍解者。四无碍解。如是诸行。托四谛境而得成故。 <lb ed="X" n="0135c05"/><lb ed="R034" n="0510b14"/>相对辨之。四缘无色住者。行所依处。然此缘字。欲似 <lb ed="X" n="0135c06"/><lb ed="R034" n="0510b15"/>错误。应註禅字。合应说言四禅无色住。住者八禅是 <lb ed="X" n="0135c07"/><lb ed="R034" n="0510b16"/>行依处。故名为住。根力等下。辨能依行。根者能生诸 <lb ed="X" n="0135c08"/><lb ed="R034" n="0510b17"/>圣道故。力者五力。不退名力。不随缘退。能入圣道。故 <lb ed="X" n="0135c09"/><lb ed="R034" n="0510b18"/>名为力。言觉支者。七觉分也。如是七觉。在修道位。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0135007" n="0135007"/>炎 <lb ed="X" n="0135c10"/><lb ed="R034" n="0511a01"/>观心中。容有为他宣说法故。名为诸地。等者等取八 <lb ed="X" n="0135c11"/><lb ed="R034" n="0511a02"/>圣道分。下辨人法。有为无为者。此即法也。众圣者人 <lb ed="X" n="0135c12"/><lb ed="R034" n="0511a03"/>也。如是上辨一切诸法皆识所作依识而住。是故结 <lb ed="X" n="0135c13"/><lb ed="R034" n="0511a04"/>言皆依识而有。自下第二。辨所行法。言苦法者。谓苦 <lb ed="X" n="0135c14"/><lb ed="R034" n="0511a05"/>法忍。苦观<anchor xml:id="nkr_note_orig_0135008" n="0135008"/>智谓苦法智。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0135009" n="0135009"/>苦随生智者。谓比智品。于一 <lb ed="X" n="0135c15"/><lb ed="R034" n="0511a06"/>苦下。具有三智。馀集灭道下。各有三智。故结释言亦 <lb ed="X" n="0135c16"/><lb ed="R034" n="0511a07"/>如是也。下之二句结法释名可知也。自下二行半。释 <lb ed="X" n="0135c17"/><lb ed="R034" n="0511a08"/>能行者。初一句总擧。次一行三句列数名字。後二句 <lb ed="X" n="0135c18"/><lb ed="R034" n="0511a09"/>结。言第八者。道比智心名为第八。七返生者。得须陀 <lb ed="X" n="0135c19"/><lb ed="R034" n="0511a10"/>後不起无漏道。七生後末身中乃起无漏。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0135010" n="0135010"/>斯三界惑。 <lb ed="X" n="0135c20"/><lb ed="R034" n="0511a11"/>得罗汉者。各为七生须陀洹也。言家家者。得须陀後。 <lb ed="X" n="0135c21"/><lb ed="R034" n="0511a12"/>进断三四品。馀二三身受名为家家。故毘昙云。断三 <lb ed="X" n="0135c22"/><lb ed="R034" n="0511a13"/>四品惑。成就彼对治。馀三生二生。是名为家家。须陀 <lb ed="X" n="0135c23"/><lb ed="R034" n="0511a14"/>果中有是三种。一往来者。名斯陀含。天上人中一往 <lb ed="X" n="0135c24"/><lb ed="R034" n="0511a15"/>一来。一间灭度者。现般那含離欲果<anchor xml:id="nkr_note_add_0135c2401" n="0135c2401"/><anchor xml:id="beg0135c2401" n="0135c2401"/>已<anchor xml:id="end0135c2401"/>。未至初禅。两 <pb ed="X" xml:id="X21.0368.0136a" n="0136a"/> <lb ed="X" n="0136a01"/><lb ed="R034" n="0511a16"/>界中间得涅槃者。名为中般。言生般者。受初禅报。即 <lb ed="X" n="0136a02"/><lb ed="R034" n="0511a17"/>得涅槃。名为生般。言有行者。生初禅<anchor xml:id="nkr_note_add_0136a0201" n="0136a0201"/><anchor xml:id="beg0136a0201" n="0136a0201"/>已<anchor xml:id="end0136a0201"/>。以钝根故。勤 <lb ed="X" n="0136a03"/><lb ed="R034" n="0511a18"/>精修行。乃得涅槃。名有行般。无行般者。此人利根。生 <lb ed="X" n="0136a04"/><lb ed="R034" n="0511b01"/>初禅<anchor xml:id="nkr_note_add_0136a0401" n="0136a0401"/><anchor xml:id="beg0136a0401" n="0136a0401"/>已<anchor xml:id="end0136a0401"/>。不起无漏。言命终时忽起无漏。断馀障尽而 <lb ed="X" n="0136a05"/><lb ed="R034" n="0511b02"/>般涅槃。言上流者。以那含身。于上二界。处处受生。名 <lb ed="X" n="0136a06"/><lb ed="R034" n="0511b03"/>为上流。上流二种。一者乐定。此人流无色界中。二者 <lb ed="X" n="0136a07"/><lb ed="R034" n="0511b04"/>乐慧。此人流至第四禅时。生五那含。不入无色。是故 <lb ed="X" n="0136a08"/><lb ed="R034" n="0511b05"/>结言上流于处处然後般涅槃也。下二句结文现可 <lb ed="X" n="0136a09"/><lb ed="R034" n="0511b06"/>知。自下一行半。取勝却劣。就中一行简劣取勝。下二 <lb ed="X" n="0136a10"/><lb ed="R034" n="0511b07"/>句者。示所修法。于诸事中。勤而不息。名为修行。于谛 <lb ed="X" n="0136a11"/><lb ed="R034" n="0511b08"/>理中。练心务达。名为观行。观行有三。下者声闻。中者 <lb ed="X" n="0136a12"/><lb ed="R034" n="0511b09"/>缘觉。上者菩萨。是故结言菩萨增上修。功业最殊勝。 <lb ed="X" n="0136a13"/><lb ed="R034" n="0511b10"/>下示所修法。法有三重。一十一智。谓四谛。法智。比智。 <lb ed="X" n="0136a14"/><lb ed="R034" n="0511b11"/>等智。他心智。尽智。无生智。如实智。言十二者。前四谛 <lb ed="X" n="0136a15"/><lb ed="R034" n="0511b12"/>中。各有三智。準前可知。言十六者。四谛各四。亦可知 <lb ed="X" n="0136a16"/><lb ed="R034" n="0511b13"/>也。自下第五。辨修行得益。益有二种。一因修行灭妄 <lb ed="X" n="0136a17"/><lb ed="R034" n="0511b14"/>心益。二者禅心不退转益。初文复三。初有二句。标宗 <lb ed="X" n="0136a18"/><lb ed="R034" n="0511b15"/>略示。次有二句。释通疑难。後有一行。释所以也。此诸 <lb ed="X" n="0136a19"/><lb ed="R034" n="0511b16"/>修定者者。总擧三乘故说诸言。良以二乘渐灭粗心。 <lb ed="X" n="0136a20"/><lb ed="R034" n="0511b17"/>而不识知能灭所灭唯是一心。不以知故说言渐灭 <lb ed="X" n="0136a21"/><lb ed="R034" n="0511b18"/>也。次通疑难外文。疑若言三乘渐灭心者。所灭之心。 <lb ed="X" n="0136a22"/><lb ed="R034" n="0512a01"/>为真灭耶。为是妄心。是故通言。渐灭心者。但灭粗起 <lb ed="X" n="0136a23"/><lb ed="R034" n="0512a02"/>分别之心。非是真心。有生灭故。欲灭真心而起修行。 <lb ed="X" n="0136a24"/><lb ed="R034" n="0512a03"/>是故通言所尽非是心。下通转执。转执复云。其所灭 <pb ed="X" xml:id="X21.0368.0136b" n="0136b"/> <lb ed="X" n="0136b01"/><lb ed="R034" n="0512a04"/>心。但是妄心。非真心者。所灭妄心。与真心共同一处 <lb ed="X" n="0136b02"/><lb ed="R034" n="0512a05"/>耶。是故通言亦非心共住。良以真心与诸妄法不一 <lb ed="X" n="0136b03"/><lb ed="R034" n="0512a06"/>不异。释通疑讫。下释所以。谓妄<anchor xml:id="nkr_note_orig_0136001" n="0136001"/>心本来自无。非灭始 <lb ed="X" n="0136b04"/><lb ed="R034" n="0512a07"/>无。但以妄心横计为有。如梦所见。非有为有。且约二 <lb ed="X" n="0136b05"/><lb ed="R034" n="0512a08"/>乘。其所以先就未来。未来心未至。未至故自空。以自 <lb ed="X" n="0136b06"/><lb ed="R034" n="0512a09"/>空故不可与真心一处共住。若现在心。假托众缘。说 <lb ed="X" n="0136b07"/><lb ed="R034" n="0512a10"/>为现在。所托众缘。推即本无。如梦所见。缘尙如是。何 <lb ed="X" n="0136b08"/><lb ed="R034" n="0512a11"/>况所生。故言心缘不和合。言非此者。根名为此。尘名 <lb ed="X" n="0136b09"/><lb ed="R034" n="0512a12"/>为彼。释初文讫。下释第二禅心不动益。就中三节。初 <lb ed="X" n="0136b10"/><lb ed="R034" n="0512a13"/>二句表宗。次二句释所以。後二句结示道理。第四禅 <lb ed="X" n="0136b11"/><lb ed="R034" n="0512a14"/>无心者。第四禅上。唯有微细捨受之心。更无粗显苦 <lb ed="X" n="0136b12"/><lb ed="R034" n="0512a15"/>乐等心。以无粗显分别心故。名为无心。有因不能害 <lb ed="X" n="0136b13"/><lb ed="R034" n="0512a16"/>者。下地虽有苦乐等心。而不能动捨受静心。故言不 <lb ed="X" n="0136b14"/><lb ed="R034" n="0512a17"/>能害。次两句文相现可知。下结释之。妄想不自觉者。 <lb ed="X" n="0136b15"/><lb ed="R034" n="0512a18"/>良以诸法唯一心作。離心叵得。然妄想心。不自知觉 <lb ed="X" n="0136b16"/><lb ed="R034" n="0512b01"/>唯识道理。妄计诸法離心有性。故言不自觉。喩文可 <lb ed="X" n="0136b17"/><lb ed="R034" n="0512b02"/>见。上来答前长行问讫。</p> <lb ed="X" n="0136b18"/><lb ed="R034" n="0512b03"/><p xml:id="pX21p0136b1801">自下第二廣释偈前长行略表。就中七节。一者十三 <lb ed="X" n="0136b19"/><lb ed="R034" n="0512b04"/>行释八识门。二者七行释五法门。三者六行释三性 <lb ed="X" n="0136b20"/><lb ed="R034" n="0512b05"/>门。四者六行释二无我门。五者十五行逐难重释。六 <lb ed="X" n="0136b21"/><lb ed="R034" n="0512b06"/>者十一行半歎密严土。七有二十一行释<persName>佛</persName><persName>如来</persName>所 <lb ed="X" n="0136b22"/><lb ed="R034" n="0512b07"/>现色相。</p> <lb ed="X" n="0136b23"/><lb ed="R034" n="0512b08"/><p xml:id="pX21p0136b2301">初文复四。一者八行半释阿赖耶。二者一行半释第 <lb ed="X" n="0136b24"/><lb ed="R034" n="0512b09"/>七意。三者一行释第七意与六识俱。四者二行释赖 <pb ed="X" xml:id="X21.0368.0136c" n="0136c"/> <lb ed="X" n="0136c01"/><lb ed="R034" n="0512b10"/>耶识持诸种子而不失体。初中五节。一者一行半出 <lb ed="X" n="0136c02"/><lb ed="R034" n="0512b11"/>赖耶体。二有二行擧果劝修定。三有一行半于三界 <lb ed="X" n="0136c03"/><lb ed="R034" n="0512b12"/>中受生死报为主摄化。四有一行半劝修方便因。五 <lb ed="X" n="0136c04"/><lb ed="R034" n="0512b13"/>有二行见退更令进。初言定者。八地<anchor xml:id="nkr_note_add_0136c0401" n="0136c0401"/><anchor xml:id="beg0136c0401" n="0136c0401"/>已<anchor xml:id="end0136c0401"/>上无功用定。 <lb ed="X" n="0136c05"/><lb ed="R034" n="0512b14"/>观赖耶者。观者观达。证之异名。<persName>如来</persName>藏心名阿赖耶。 <lb ed="X" n="0136c06"/><lb ed="R034" n="0512b15"/>此即出体。下释義门。離能所分别者。无取捨相。微妙 <lb ed="X" n="0136c07"/><lb ed="R034" n="0512b16"/>无所有者。不守自性。转依而不壞者。性无改转。在于 <lb ed="X" n="0136c08"/><lb ed="R034" n="0512b17"/>密严中如月恒明显者。体圆净義。出体性讫。次有二 <lb ed="X" n="0136c09"/><lb ed="R034" n="0512b18"/>行擧果劝修。就中。初行擧密严果。後行劝修。密严诸 <lb ed="X" n="0136c10"/><lb ed="R034" n="0513a01"/>智者者。密严纯净土。不杂凡小乘。唯有大菩萨。通达 <lb ed="X" n="0136c11"/><lb ed="R034" n="0513a02"/>法空者。故言诸智者也。与<persName>佛</persName>常共俱者。有师可凭。下 <lb ed="X" n="0136c12"/><lb ed="R034" n="0513a03"/>有二句。所行可歎也。擧果勝讫。下劝令修定。于中。上 <lb ed="X" n="0136c13"/><lb ed="R034" n="0513a04"/>半歎处殊勝。下半劝修。密严定者处者。八地<anchor xml:id="nkr_note_add_0136c1301" n="0136c1301"/><anchor xml:id="beg0136c1301" n="0136c1301"/>已<anchor xml:id="end0136c1301"/>上菩 <lb ed="X" n="0136c14"/><lb ed="R034" n="0513a05"/>萨始生故。无出入不定之过。是故说言定者处也。下 <lb ed="X" n="0136c15"/><lb ed="R034" n="0513a06"/>劝中。言相应妙定者。真俗二智不相妨碍。故言相应。 <lb ed="X" n="0136c16"/><lb ed="R034" n="0513a07"/>離偏著过。故名妙定。馀文相现也。自下第三。于三界 <lb ed="X" n="0136c17"/><lb ed="R034" n="0513a08"/>中受生死报为主摄化。就中。一行示所生处。後半行 <lb ed="X" n="0136c18"/><lb ed="R034" n="0513a09"/>文擧能生人。何故不说五那含天者。自有两释。一義 <lb ed="X" n="0136c19"/><lb ed="R034" n="0513a10"/>者。五那含者唯是小乘。难可化故。菩萨不生。所以不 <lb ed="X" n="0136c20"/><lb ed="R034" n="0513a11"/>擧。更有一释。菩萨遍出一切生处。然不论者。影略互 <lb ed="X" n="0136c21"/><lb ed="R034" n="0513a12"/>论。馀文相现也。下一行半。释密严家方便助因。初有 <lb ed="X" n="0136c22"/><lb ed="R034" n="0513a13"/>二句总擧劝。後有一行。别列所修法。问。何故不说如 <lb ed="X" n="0136c23"/><lb ed="R034" n="0513a14"/>实耶。答。如实是总。十智是别。于如实智中。分出十智。 <lb ed="X" n="0136c24"/><lb ed="R034" n="0513a15"/>以别折总。总体叵得。所以不论。馀文可知。自下二行 <pb ed="X" xml:id="X21.0368.0137a" n="0137a"/> <lb ed="X" n="0137a01"/><lb ed="R034" n="0513a16"/>劝退令进。就中。初行歎王种姓贵。後行劝退令进<anchor xml:id="nkr_note_orig_0137001" n="0137001"/>修。 <lb ed="X" n="0137a02"/><lb ed="R034" n="0513a17"/>舍君罗帝者。昔日轮王是如实见祖。又甘<anchor xml:id="nkr_note_add_0137a0201" n="0137a0201"/><anchor xml:id="beg0137a0201" n="0137a0201"/>蔗<anchor xml:id="end0137a0201"/>月王者。 <lb ed="X" n="0137a03"/><lb ed="R034" n="0513a18"/>甘<anchor xml:id="nkr_note_add_0137a0301" n="0137a0301"/><anchor xml:id="beg0137a0301" n="0137a0301"/>蔗<anchor xml:id="end0137a0301"/>是姓。月王是名。亦昔日时转轮圣王。馀文可见。 <lb ed="X" n="0137a04"/><lb ed="R034" n="0513b01"/>下劝退令修。上二句法说令修。下二句引喩显示。谓 <lb ed="X" n="0137a05"/><lb ed="R034" n="0513b02"/>我为汝说密严国中勝妙深行。汝应当求。然汝闻<anchor xml:id="nkr_note_add_0137a0501" n="0137a0501"/><anchor xml:id="beg0137a0501" n="0137a0501"/>已<anchor xml:id="end0137a0501"/>。 <lb ed="X" n="0137a06"/><lb ed="R034" n="0513b03"/>勿怀疑退。如羊被拽。拽退推进。如是等文。准即可知。 <lb ed="X" n="0137a07"/><lb ed="R034" n="0513b04"/>上来释赖耶讫。自下第二。释第七意。意者妄意违理 <lb ed="X" n="0137a08"/><lb ed="R034" n="0513b05"/>能生生死妄法。故名为意。初句法说。次一行喩。後句 <lb ed="X" n="0137a09"/><lb ed="R034" n="0513b06"/>合喩。谓众生身。进退动作。一切事业。及自性住。皆由 <lb ed="X" n="0137a10"/><lb ed="R034" n="0513b07"/>意力。是故说言意在于身中。下引喩示。引四种喩。各 <lb ed="X" n="0137a11"/><lb ed="R034" n="0513b08"/>喩一義。初一喩者。喩五蕴身由意力住。言幻兽者。不 <lb ed="X" n="0137a12"/><lb ed="R034" n="0513b09"/>可自住。由幻力故得住之。此喩蕴体得住之義。亦如 <lb ed="X" n="0137a13"/><lb ed="R034" n="0513b10"/>幻为树者。夏热之时。幻作树荫。就下<g ref="#CB17755">𫚳</g>息。如是五蕴。 <lb ed="X" n="0137a14"/><lb ed="R034" n="0513b11"/>依意而住。藏护妄意。亦复如是。河者。即是六道为河。 <lb ed="X" n="0137a15"/><lb ed="R034" n="0513b12"/>言苇荻者。喩于妄意。意随诸业。六道流河。恒流不息。 <lb ed="X" n="0137a16"/><lb ed="R034" n="0513b13"/>犹如草木随流上下。王喩六识。园喩妄意。意识执著 <lb ed="X" n="0137a17"/><lb ed="R034" n="0513b14"/>忘意为我。又一義释。王喩妄意。园喩五蕴。准即可知。 <lb ed="X" n="0137a18"/><lb ed="R034" n="0513b15"/>下结文可知。释妄想讫。自下第三。意与意识俱起之 <lb ed="X" n="0137a19"/><lb ed="R034" n="0513b16"/>義。先法。後喩。意者妄意。初从无明乃至相续不断识 <lb ed="X" n="0137a20"/><lb ed="R034" n="0513b17"/>来。皆名为第六意识名为识。然通取彼五识心法。然 <lb ed="X" n="0137a21"/><lb ed="R034" n="0513b18"/>心心法。两義释之。若<anchor xml:id="nkr_note_orig_0137002" n="0137002"/>以别相论。但六识中心法共相 <lb ed="X" n="0137a22"/><lb ed="R034" n="0514a01"/>应起。妄意中无心心法俱相应起義。若就通相。至细 <lb ed="X" n="0137a23"/><lb ed="R034" n="0514a02"/>论之。从无明下乃至显识。定无心所。智识相续不断 <lb ed="X" n="0137a24"/><lb ed="R034" n="0514a03"/>识中。亦有心法。细不现故。且不论之。下引喩况。如是 <pb ed="X" xml:id="X21.0368.0137b" n="0137b"/> <lb ed="X" n="0137b01"/><lb ed="R034" n="0514a04"/>心法。从妄因缘。聚集似有。推无自性。故喩言道譬如 <lb ed="X" n="0137b02"/><lb ed="R034" n="0514a05"/>空中雲共聚而无实。意与意识俱起義讫。自下第四。 <lb ed="X" n="0137b03"/><lb ed="R034" n="0514a06"/>释赖耶识持诸种子而体不失恒淸净義。于中。初行 <lb ed="X" n="0137b04"/><lb ed="R034" n="0514a07"/>明能为生死因。後一行体性不失能为涅槃因。初文 <lb ed="X" n="0137b05"/><lb ed="R034" n="0514a08"/>复二。先法。後喩。又现可见。後一行中。上二句明体不 <lb ed="X" n="0137b06"/><lb ed="R034" n="0514a09"/>改。下二句为涅槃因果。决定种姓者。但有赖耶决定 <lb ed="X" n="0137b07"/><lb ed="R034" n="0514a10"/>成<persName>佛</persName>。據此明知。一切众生皆有<persName>佛</persName>性。然有迷者。作如 <lb ed="X" n="0137b08"/><lb ed="R034" n="0514a11"/>是说。一分众生无<persName>佛</persName>性者。应与此难。汝若说言一分 <lb ed="X" n="0137b09"/><lb ed="R034" n="0514a12"/>众生无<persName>佛</persName>性者。我亦难汝一分众生应无赖耶。经中 <lb ed="X" n="0137b10"/><lb ed="R034" n="0514a13"/>既说赖耶体决定种姓。如是廣破。准義应知。如是经 <lb ed="X" n="0137b11"/><lb ed="R034" n="0514a14"/>文。与摄论中此界无始时等。意同不异。上来释八识 <lb ed="X" n="0137b12"/><lb ed="R034" n="0514a15"/>门讫。</p> <lb ed="X" n="0137b13"/><lb ed="R034" n="0514a16"/><p xml:id="pX21p0137b1301">自下第二。释五法门。就中三节。初有三行。释前三法。 <lb ed="X" n="0137b14"/><lb ed="R034" n="0514a17"/>次有二行。释其正智。後有二行。明如色。初文复二。初 <lb ed="X" n="0137b15"/><lb ed="R034" n="0514a18"/>之一行。略释前三相因起義。後之二行。应明分别差 <lb ed="X" n="0137b16"/><lb ed="R034" n="0514b01"/>别之相。名因于相生者。名不自有。依相故立。如无火 <lb ed="X" n="0137b17"/><lb ed="R034" n="0514b02"/>者火名叵有。相从因缘起者。令应说言相从于名生。 <lb ed="X" n="0137b18"/><lb ed="R034" n="0514b03"/>以火名故。招唤火来。然经文中因缘起者。由名数数 <lb ed="X" n="0137b19"/><lb ed="R034" n="0514b04"/>熏习力故成名言种子为因能生相等。以是故言从 <lb ed="X" n="0137b20"/><lb ed="R034" n="0514b05"/>因缘生。问曰。若言名能熏成种子因者。相亦应熏成 <lb ed="X" n="0137b21"/><lb ed="R034" n="0514b06"/>种子。答曰。非例。名言种子与一切法为正因缘。故能 <lb ed="X" n="0137b22"/><lb ed="R034" n="0514b07"/>生相。相不能熏成种子故不能生名。名相互为因者。 <lb ed="X" n="0137b23"/><lb ed="R034" n="0514b08"/>相对相现互为为因说。若为因缘相起義者。名者能 <lb ed="X" n="0137b24"/><lb ed="R034" n="0514b09"/>为因生诸相。相不能因而生于名。然名二种。一表義 <pb ed="X" xml:id="X21.0368.0137c" n="0137c"/> <lb ed="X" n="0137c01"/><lb ed="R034" n="0514b10"/>名。所谓音声名味句。但表前法。不能熏成诸法种子。 <lb ed="X" n="0137c02"/><lb ed="R034" n="0514b11"/>二现境名。谓心心法。缘境执著。熏成种子。为因生相。 <lb ed="X" n="0137c03"/><lb ed="R034" n="0514b12"/>经家欲简如是義。故但相从因生。下二句明分别心 <lb ed="X" n="0137c04"/><lb ed="R034" n="0514b13"/>所缘起处。良以所缘形相别故。能缘之心种种而起。 <lb ed="X" n="0137c05"/><lb ed="R034" n="0514b14"/>故名分别。谓因<anchor xml:id="nkr_note_orig_0137003" n="0137003"/>明因分别得起。总相如是。下别廣释 <lb ed="X" n="0137c06"/><lb ed="R034" n="0514b15"/>七识总名为分别故。于此文中。具明七识。先总。後别。 <lb ed="X" n="0137c07"/><lb ed="R034" n="0514b16"/>分别从二因者。此即总表。下示二因体。言外相者。是 <lb ed="X" n="0137c08"/><lb ed="R034" n="0514b17"/>所缘缘。心习气者。谓因缘法分别心生。非但此二具 <lb ed="X" n="0137c09"/><lb ed="R034" n="0514b18"/>足四缘乃至分别。然今文中。取勝却劣。故但说二也。 <lb ed="X" n="0137c10"/><lb ed="R034" n="0515a01"/>下别廣释。从细分末乃有七识。故言第七末那识。例 <lb ed="X" n="0137c11"/><lb ed="R034" n="0515a02"/>上可知。故言应知亦然。然末那识有其二种。一法执 <lb ed="X" n="0137c12"/><lb ed="R034" n="0515a03"/>末那。谓从无明乃至相续。总言妄意末那识心。二者 <lb ed="X" n="0137c13"/><lb ed="R034" n="0515a04"/>人执。从相续去未倒事识四惑末那起执相续等微 <lb ed="X" n="0137c14"/><lb ed="R034" n="0515a05"/>细诸法。以为我故。亦名末那也。下释六识。诸根者。眼 <lb ed="X" n="0137c15"/><lb ed="R034" n="0515a06"/>等五根。意者意根。缘者六尘。如是诸缘。和合之时。能 <lb ed="X" n="0137c16"/><lb ed="R034" n="0515a07"/>生五识。就实而言。意识亦生。略不说耳。馀文可见。释 <lb ed="X" n="0137c17"/><lb ed="R034" n="0515a08"/>前三法讫。下释正智。就中。先行释照俗正智。後行释 <lb ed="X" n="0137c18"/><lb ed="R034" n="0515a09"/>照真正智。初文中。言从<anchor xml:id="nkr_note_orig_0137004" n="0137004"/>于如是因而生彼诸果者。因 <lb ed="X" n="0137c19"/><lb ed="R034" n="0515a10"/>有二義。一者圣人见生死者但从无明妄想故有。有 <lb ed="X" n="0137c20"/><lb ed="R034" n="0515a11"/>即虚伪。实不可得。知有非有。二知因果亦不违失。谓 <lb ed="X" n="0137c21"/><lb ed="R034" n="0515a12"/>善生天堂。恶生苦处。故言从如是因<anchor xml:id="nkr_note_orig_0137005" n="0137005"/>而生彼生诸果。 <lb ed="X" n="0137c22"/><lb ed="R034" n="0515a13"/>下真证。上二句与理不违。下<anchor xml:id="nkr_note_orig_0137006" n="0137006"/>三句了达道理。能证所 <lb ed="X" n="0137c23"/><lb ed="R034" n="0515a14"/>证平等一味。是故说言真如非异。此者即正智名此。 <lb ed="X" n="0137c24"/><lb ed="R034" n="0515a15"/>诸理相应生者。真俗境界非一名诸。生者成也。馀文 <pb ed="X" xml:id="X21.0368.0138a" n="0138a"/> <lb ed="X" n="0138a01"/><lb ed="R034" n="0515a16"/>相现。下释如如。就中。初行释如如理。後一行者释所 <lb ed="X" n="0138a02"/><lb ed="R034" n="0515a17"/>以。此即是诸法究竟真实性者。推诸法相。到究竟处。 <lb ed="X" n="0138a03"/><lb ed="R034" n="0515a18"/>唯有如如。是故说言究竟真实性。下有二句。释所離 <lb ed="X" n="0138a04"/><lb ed="R034" n="0515b01"/>相。一切诸法。如梦所见悟本无。以不生亦不灭故言 <lb ed="X" n="0138a05"/><lb ed="R034" n="0515b02"/>不生。下释所以。上二句表宗法说。下二句引喩况示。 <lb ed="X" n="0138a06"/><lb ed="R034" n="0515b03"/>准文可见。上来释五法讫。</p> <lb ed="X" n="0138a07"/><lb ed="R034" n="0515b04"/><p xml:id="pX21p0138a0701">自下六行。释其三性。就中。初一行释遍计性。次一行 <lb ed="X" n="0138a08"/><lb ed="R034" n="0515b05"/>半。释依他性。次一行半。释圆成。後有二行。释所得益。 <lb ed="X" n="0138a09"/><lb ed="R034" n="0515b06"/>初中。上半遍计起时所迷所执。下二句示遍计体。种 <lb ed="X" n="0138a10"/><lb ed="R034" n="0515b07"/>种诸形相者。谓色心等。各有多种。差别不同名种种。 <lb ed="X" n="0138a11"/><lb ed="R034" n="0515b08"/>如是诸法。但像似有。而无自性。遍计性。不达虚妄。执 <lb ed="X" n="0138a12"/><lb ed="R034" n="0515b09"/>为实有。种种诸形相者。此即所计色心诸法也。名句 <lb ed="X" n="0138a13"/><lb ed="R034" n="0515b10"/>文身者。此即非色非心也。下释遍计所执自性。如是 <lb ed="X" n="0138a14"/><lb ed="R034" n="0515b11"/>妄计执著而生。是名遍计所执性也。释遍计性讫。次 <lb ed="X" n="0138a15"/><lb ed="R034" n="0515b12"/>释依他性。上二句释所依因。次二句所成因。後二句 <lb ed="X" n="0138a16"/><lb ed="R034" n="0515b13"/>释得名所以。根境意和合者。正现起时也。意者意识。 <lb ed="X" n="0138a17"/><lb ed="R034" n="0515b14"/>谓现境名言现在前时。于虚妄法。横计为实。熏成种 <lb ed="X" n="0138a18"/><lb ed="R034" n="0515b15"/>子。此即遍计为能熏法。依他起性。从此因生。是故说 <lb ed="X" n="0138a19"/><lb ed="R034" n="0515b16"/>言熏习成于种。次释所成因。此所熏种与所熏心。同 <lb ed="X" n="0138a20"/><lb ed="R034" n="0515b17"/>一无记。然缘和合能生诸识。故知此种与所依心不 <lb ed="X" n="0138a21"/><lb ed="R034" n="0515b18"/>一<anchor xml:id="nkr_note_orig_0138001" n="0138001"/>异。下释得名所以。资于互因力者。取彼根境意和 <lb ed="X" n="0138a22"/><lb ed="R034" n="0516a01"/>时横计实有遍计执心。为资因力。不取所成种子为 <lb ed="X" n="0138a23"/><lb ed="R034" n="0516a02"/>因故。解深密经云。如翳眩人所见毛轮。为依他性。释 <lb ed="X" n="0138a24"/><lb ed="R034" n="0516a03"/>依他讫。自下第三。释圆成实性。就中。二句出圆成体。 <pb ed="X" xml:id="X21.0368.0138b" n="0138b"/> <lb ed="X" n="0138b01"/><lb ed="R034" n="0516a04"/>次二句属当名字。後二句释圆成性非讫。下释所得 <lb ed="X" n="0138b02"/><lb ed="R034" n="0516a05"/>益。益有三种。一上二句释通达益。次一行得四智益。 <lb ed="X" n="0138b03"/><lb ed="R034" n="0516a06"/>後半行释離苦益。若小乘所说。我生<anchor xml:id="nkr_note_add_0138b0301" n="0138b0301"/><anchor xml:id="beg0138b0301" n="0138b0301"/>已<anchor xml:id="end0138b0301"/>尽等四智。对 <lb ed="X" n="0138b04"/><lb ed="R034" n="0516a07"/>分段粗相而说。今此乘所说四智。对变易生尽道理 <lb ed="X" n="0138b05"/><lb ed="R034" n="0516a08"/>说。二种生死<anchor xml:id="nkr_note_orig_0138002" n="0138002"/>幷尽故。说言解脱一切苦也。众怖畏者。 <lb ed="X" n="0138b06"/><lb ed="R034" n="0516a09"/>畏有五种。一者不活畏。资财难得供身不足故。二者 <lb ed="X" n="0138b07"/><lb ed="R034" n="0516a10"/>死畏。纯作恶故畏死後苦。三畏三涂。四者恶名畏。畏 <lb ed="X" n="0138b08"/><lb ed="R034" n="0516a11"/>失利养故。五大众威力畏。在大众中讲说法时。身心 <lb ed="X" n="0138b09"/><lb ed="R034" n="0516a12"/>不安。如是五畏。初地中離。馀文可见。上来三性義门 <lb ed="X" n="0138b10"/><lb ed="R034" n="0516a13"/>讫。</p> <lb ed="X" n="0138b11"/><lb ed="R034" n="0516a14"/><p xml:id="pX21p0138b1101">自下第四。释二无我。就中三节。初二行法。次一行半 <lb ed="X" n="0138b12"/><lb ed="R034" n="0516a15"/>引喩示现。後二行半赞歎土勝劝令修因。就初文中。 <lb ed="X" n="0138b13"/><lb ed="R034" n="0516a16"/>上之二句。示无我理。下一行半。释所得益。生法二无 <lb ed="X" n="0138b14"/><lb ed="R034" n="0516a17"/>我者。表宗示理观境。善能明了知者。释能证智。善者 <lb ed="X" n="0138b15"/><lb ed="R034" n="0516a18"/>顺理。能者巧便。顺理巧便。达二无我理。下释所得益。 <lb ed="X" n="0138b16"/><lb ed="R034" n="0516b01"/>益有二种。一者能断烦恼因盖除灭生死苦报。普烧 <lb ed="X" n="0138b17"/><lb ed="R034" n="0516b02"/>诸习气者。断成就种粗细皆尽故言普烧。永断分别 <lb ed="X" n="0138b18"/><lb ed="R034" n="0516b03"/>者。现行烦恼复不现行。故言永断。下有一行。释離苦 <lb ed="X" n="0138b19"/><lb ed="R034" n="0516b04"/>报。文相可见。法说文讫。下引喩示。上二句引喩示现。 <lb ed="X" n="0138b20"/><lb ed="R034" n="0516b05"/>下一行合所引喩。如是诸文相现可知。下歎土勝。劝 <lb ed="X" n="0138b21"/><lb ed="R034" n="0516b06"/>令修因。初一行半。歎土殊勝。後有一行。劝令修因初 <lb ed="X" n="0138b22"/><lb ed="R034" n="0516b07"/>中。上二句直歎土勝。次二句歎居人勝。後二句歎资 <lb ed="X" n="0138b23"/><lb ed="R034" n="0516b08"/>具勝。文相幷现。下劝令修因。因有二种。一自利因。如 <lb ed="X" n="0138b24"/><lb ed="R034" n="0516b09"/>上二句。二者利他。如下二句。言真实观者。八地<anchor xml:id="nkr_note_add_0138b2401" n="0138b2401"/><anchor xml:id="beg0138b2401" n="0138b2401"/>已<anchor xml:id="end0138b2401"/>上。 <pb ed="X" xml:id="X21.0368.0138c" n="0138c"/> <lb ed="X" n="0138c01"/><lb ed="R034" n="0516b10"/>无功用位。真俗双照。名真实观。文现可知。</p> <lb ed="X" n="0138c02"/><lb ed="R034" n="0516b11"/><p xml:id="pX21p0138c0201">自下第五。逐难重释。就中三节。初十行半。法说逐难 <lb ed="X" n="0138c03"/><lb ed="R034" n="0516b12"/>释。次三行半。引喩示显。後有一行。结劝令知。初文复 <lb ed="X" n="0138c04"/><lb ed="R034" n="0516b13"/>二。初五行半。释前五法中第三分别。後有五行。释八 <lb ed="X" n="0138c05"/><lb ed="R034" n="0516b14"/>识中意。初文复五节。初一行释名相为因分别得立。 <lb ed="X" n="0138c06"/><lb ed="R034" n="0516b15"/>次有一行。明分别所缘。次有一行。出分别因体。次有 <lb ed="X" n="0138c07"/><lb ed="R034" n="0516b16"/>二行。智识境别。後有半。擧过结示宗。初中。上半释名 <lb ed="X" n="0138c08"/><lb ed="R034" n="0516b17"/>所依相。下半依名相故分别得立。若无相处。名即不 <lb ed="X" n="0138c09"/><lb ed="R034" n="0516b18"/>生。以有相故。名乃得生。是故宣说名生本于相。问曰。 <lb ed="X" n="0138c10"/><lb ed="R034" n="0517a01"/>若言名生必依相者。兔角之名。因何相生。答曰。兔角 <lb ed="X" n="0138c11"/><lb ed="R034" n="0517a02"/>名对牛角相。兔角名生。有无相对。而假立故。相非自 <lb ed="X" n="0138c12"/><lb ed="R034" n="0517a03"/>然有。必托众缘而生。从缘生故无自性。然分别心不 <lb ed="X" n="0138c13"/><lb ed="R034" n="0517a04"/>知空。翻执为实。故言种种诸分别皆因相而有也。次 <lb ed="X" n="0138c14"/><lb ed="R034" n="0517a05"/>有一行。释分别心所缘境界。上半出所缘。下半能缘 <lb ed="X" n="0138c15"/><lb ed="R034" n="0517a06"/>心。根谓六根。境者六尘。甁衣等者。现所受用物。蕴者 <lb ed="X" n="0138c16"/><lb ed="R034" n="0517a07"/>积集義。谓四尘法。名为蕴法。非是五蕴。如是四尘。所 <lb ed="X" n="0138c17"/><lb ed="R034" n="0517a08"/>合成法。与分别心。为所缘故。分别从此生。生<anchor xml:id="nkr_note_add_0138c1701" n="0138c1701"/><anchor xml:id="beg0138c1701" n="0138c1701"/>已<anchor xml:id="end0138c1701"/>却了 <lb ed="X" n="0138c18"/><lb ed="R034" n="0517a09"/>知所缘之境。是故说言了知而简异。异者分别之异 <lb ed="X" n="0138c19"/><lb ed="R034" n="0517a10"/>名。此即能缘。下出体因。上二句出能依法。下二句立 <lb ed="X" n="0138c20"/><lb ed="R034" n="0517a11"/>因与体。若动若非动者。自有两释。一義释云。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0138003" n="0138003"/>动者欲 <lb ed="X" n="0138c21"/><lb ed="R034" n="0517a12"/>界散业。若非动者。上界定业也。更有一義。加行无漏。 <lb ed="X" n="0138c22"/><lb ed="R034" n="0517a13"/>名为动业。动出三界故。有漏之业。名为非动。不出三 <lb ed="X" n="0138c23"/><lb ed="R034" n="0517a14"/>界。恒在生死。故分段世间三界差别。变易世间具四 <lb ed="X" n="0138c24"/><lb ed="R034" n="0517a15"/>生死。是故宣说一切诸世间。如是世间。皆因痴生。以 <pb ed="X" xml:id="X21.0368.0139a" n="0139a"/> <lb ed="X" n="0139a01"/><lb ed="R034" n="0517a16"/>痴为体。况乎分别有非痴生不以痴为体耶。下明识 <lb ed="X" n="0139a02"/><lb ed="R034" n="0517a17"/>智所缘不同长短等。初行明识所缘善不善。一行明 <lb ed="X" n="0139a03"/><lb ed="R034" n="0517a18"/>智所缘。善者随顺大乘唯识说名为善。言不善者。翻 <lb ed="X" n="0139a04"/><lb ed="R034" n="0517b01"/>上应知。有为无为乃至涅槃。如是等法。依大乘教修 <lb ed="X" n="0139a05"/><lb ed="R034" n="0517b02"/>习所生。正智所知。非乱意识之所能知。是故结言斯 <lb ed="X" n="0139a06"/><lb ed="R034" n="0517b03"/>为智之境。下结过表。宗如是上所明皆是无常。是故 <lb ed="X" n="0139a07"/><lb ed="R034" n="0517b04"/>结言念念常迁转。如是诸法皆不離识。识所作。是故 <lb ed="X" n="0139a08"/><lb ed="R034" n="0517b05"/>示言皆依识以生。释分别讫。自下释意。文有二节。初 <lb ed="X" n="0139a09"/><lb ed="R034" n="0517b06"/>一行三句。标意体性。後三行一句释其业用。就体性 <lb ed="X" n="0139a10"/><lb ed="R034" n="0517b07"/>意有二。一者妄意。谓从无明至相续识。二者染意。谓 <lb ed="X" n="0139a11"/><lb ed="R034" n="0517b08"/>相续识後未至事识四惑末那忽起执我。妄意是法 <lb ed="X" n="0139a12"/><lb ed="R034" n="0517b09"/>执。染意是人执。以是分文。亦有二段。初有一行。释其 <lb ed="X" n="0139a13"/><lb ed="R034" n="0517b10"/>妄意。後有三句。释染末那。初文。上半引喩显示。下半 <lb ed="X" n="0139a14"/><lb ed="R034" n="0517b11"/>合喩。良以末那迷于藏识。藏识随迷。恒在生死。如迷 <lb ed="X" n="0139a15"/><lb ed="R034" n="0517b12"/>于绳。绳似蛇现。若不迷时。绳无似蛇。故下合言当知 <lb ed="X" n="0139a16"/><lb ed="R034" n="0517b13"/>亦复然。文现可知。下有三句。释染末那。上二句喩。下 <lb ed="X" n="0139a17"/><lb ed="R034" n="0517b14"/>一句合。准下业用。其義可知。下有三行一句业用。先 <lb ed="X" n="0139a18"/><lb ed="R034" n="0517b15"/>释染意所有业用。後二行释妄意业用。初中复二。三 <lb ed="X" n="0139a19"/><lb ed="R034" n="0517b16"/>句释执赖耶为我我所。下有二句。与意识心同时染 <lb ed="X" n="0139a20"/><lb ed="R034" n="0517b17"/>根。初文中。言增益我事者。染末那心。但执赖耶。以为 <lb ed="X" n="0139a21"/><lb ed="R034" n="0517b18"/>我体。不计我所。然言增益于我所者。与意识中计我 <lb ed="X" n="0139a22"/><lb ed="R034" n="0518a01"/>我所。作根本依。是故宣说增益我所。与意识俱者。同 <lb ed="X" n="0139a23"/><lb ed="R034" n="0518a02"/>一刹那。故名为俱。与意识心。作染汚根。故说为依。刹 <lb ed="X" n="0139a24"/><lb ed="R034" n="0518a03"/>那量同。故名而转谢。馀文相现。下有二行。释妄意业。 <pb ed="X" xml:id="X21.0368.0139b" n="0139b"/> <lb ed="X" n="0139b01"/><lb ed="R034" n="0518a04"/>文有五节。初有两句。释内身中能作事业。次有二句。 <lb ed="X" n="0139b02"/><lb ed="R034" n="0518a05"/>释外资具中有摄受用。次有二句。由外资用。所生乐 <lb ed="X" n="0139b03"/><lb ed="R034" n="0518a06"/>中。摄受不失。次有一句。能持内外。不烂壞失。末後一 <lb ed="X" n="0139b04"/><lb ed="R034" n="0518a07"/>句。总结示现。如是诸文。幷现可知。自下引喩。喩有三 <lb ed="X" n="0139b05"/><lb ed="R034" n="0518a08"/>喩。梦医喩。喩妄意心。在空喩者。喩于染意幷分别意 <lb ed="X" n="0139b06"/><lb ed="R034" n="0518a09"/>识。镜中像喩。喩所取境唯心无境。于中三行廣引喩 <lb ed="X" n="0139b07"/><lb ed="R034" n="0518a10"/>相。後二句者。结前所说。初文中。言如梦翳等一切境 <lb ed="X" n="0139b08"/><lb ed="R034" n="0518a11"/>界者。谓妄意中第四显识中所出相分。名一切境。如 <lb ed="X" n="0139b09"/><lb ed="R034" n="0518a12"/>是境界。由无明等渐粗力故。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0139001" n="0139001"/>故至显识时忽然显现 <lb ed="X" n="0139b10"/><lb ed="R034" n="0518a13"/>相分之境。此明所<anchor xml:id="nkr_note_orig_0139002" n="0139002"/>迷。起种种分别者。智相识後。不知 <lb ed="X" n="0139b11"/><lb ed="R034" n="0518a14"/>此境自显识现。相牵于心。心执为外。故起分别。不知 <lb ed="X" n="0139b12"/><lb ed="R034" n="0518a15"/>唯自心。第二喩中。上三句喩。下一句合。此喩染意幷 <lb ed="X" n="0139b13"/><lb ed="R034" n="0518a16"/>分别事识。无我所处。执计有我。如似空中。脚无蹈处。 <lb ed="X" n="0139b14"/><lb ed="R034" n="0518a17"/>手无攀著。于中走索遊戏极难。分别之心无我计我。 <lb ed="X" n="0139b15"/><lb ed="R034" n="0518a18"/>亦复如是。不可安固。是故结合分别亦如是。第三喩 <lb ed="X" n="0139b16"/><lb ed="R034" n="0518b01"/>中。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0139003" n="0139003"/>无法後喩。分别无所依者。分别所计我毕竟无故。 <lb ed="X" n="0139b17"/><lb ed="R034" n="0518b02"/>言无所依。但行于自境者。自所计我无所有故。无境 <lb ed="X" n="0139b18"/><lb ed="R034" n="0518b03"/>可行。然言但行自境者。但计息为所行境。计心以外。 <lb ed="X" n="0139b19"/><lb ed="R034" n="0518b04"/>无境可行。下以喩现。准即可知。下有一行。劝知结示。 <lb ed="X" n="0139b20"/><lb ed="R034" n="0518b05"/>初二句劝知。下二句结示。言此三者。次前三喩。说为 <lb ed="X" n="0139b21"/><lb ed="R034" n="0518b06"/>此三。皆识现者。如是三法。于显识中所出见相。更无 <lb ed="X" n="0139b22"/><lb ed="R034" n="0518b07"/>馀法。是故宣说皆识现也。此即劝知。下即结示。于斯 <lb ed="X" n="0139b23"/><lb ed="R034" n="0518b08"/>远離处者。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0139004" n="0139004"/>三处名远離处。名真实者。法之穷处。即是 <lb ed="X" n="0139b24"/><lb ed="R034" n="0518b09"/>如如。不可破壞。故名真实。上来逐难重释讫。</p> <pb ed="X" xml:id="X21.0368.0139c" n="0139c"/> <lb ed="X" n="0139c01"/><lb ed="R034" n="0518b10"/><p xml:id="pX21p0139c0101">自下第六。歎密严国。就中三节。初有七行。歎密严国。 <lb ed="X" n="0139c02"/><lb ed="R034" n="0518b11"/>次有二行。歎<anchor xml:id="nkr_note_orig_0139005" n="0139005"/>能教。後二行半。歎居人勝所居亦勝。初 <lb ed="X" n="0139c03"/><lb ed="R034" n="0518b12"/>中两节。初一行半。弟子歎勝。後五行半。诸<persName>佛</persName>歎勝。特 <lb ed="X" n="0139c04"/><lb ed="R034" n="0518b13"/>进菩萨等者。菩萨众中神通勝者。名为特进。此即八 <lb ed="X" n="0139c05"/><lb ed="R034" n="0518b14"/>地<anchor xml:id="nkr_note_add_0139c0501" n="0139c0501"/><anchor xml:id="beg0139c0501" n="0139c0501"/>已<anchor xml:id="end0139c0501"/>上菩萨也。及圣目乾者。取小乘中神通第一。如 <lb ed="X" n="0139c06"/><lb ed="R034" n="0518b15"/>是二人。<persName>佛</persName>弟子中。无能加者。遍观十方刹。无过密严 <lb ed="X" n="0139c07"/><lb ed="R034" n="0518b16"/>国。弟子歎讫。自下诸<persName>佛</persName>自赞歎故。明知最勝。文分为 <lb ed="X" n="0139c08"/><lb ed="R034" n="0518b17"/>二。初一行一句。十方<persName>佛</persName>等真出言歎。後四行一句。擧 <lb ed="X" n="0139c09"/><lb ed="R034" n="0518b18"/>德赞歎。初言极乐。<name role="" type="person">无量寿国</name>。及现喜亦名妙喜。此即 <lb ed="X" n="0139c10"/><lb ed="R034" n="0519a01"/>东方妙喜世界。越取下方。故说乃至。如是国中。恒沙 <lb ed="X" n="0139c11"/><lb ed="R034" n="0519a02"/>诸<persName>佛</persName>。皆自出言。密严国勝。下擧德歎。自有两节。初有 <lb ed="X" n="0139c12"/><lb ed="R034" n="0519a03"/>二行。约自利德。後欲中下。就利他德。外仪严切所率 <lb ed="X" n="0139c13"/><lb ed="R034" n="0519a04"/>伏为威德化。如是威。非修始有。本来自成。故言自然。 <lb ed="X" n="0139c14"/><lb ed="R034" n="0519a05"/>无始无终。如是净土。从本以来。唯法身<persName>佛</persName>所居净土。 <lb ed="X" n="0139c15"/><lb ed="R034" n="0519a06"/>未曾凡夫生在彼土。故言本昔<persName>如来</persName>地以来。诸文相 <lb ed="X" n="0139c16"/><lb ed="R034" n="0519a07"/>现可知。释自利讫。欲中施<persName>佛</persName>事下。释利他德。谓欲界 <lb ed="X" n="0139c17"/><lb ed="R034" n="0519a08"/>中诸<persName>佛</persName>出世。皆从密严而来化之。化虽无量。不離密 <lb ed="X" n="0139c18"/><lb ed="R034" n="0519a09"/>严本正定。故说言常依于正定。馀文可知。上来歎土 <lb ed="X" n="0139c19"/><lb ed="R034" n="0519a10"/>讫。自下第二。歎能说教。就中。先歎此教勝馀教。後仁 <lb ed="X" n="0139c20"/><lb ed="R034" n="0519a11"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0139006" n="0139006"/>王下。劝令供养。初文复二。初有一行。歎此经典诸经 <lb ed="X" n="0139c21"/><lb ed="R034" n="0519a12"/>之母。後有二句。诸经莫及。可见。下劝令供养。文亦可 <lb ed="X" n="0139c22"/><lb ed="R034" n="0519a13"/>知。歎能说教讫。自下第三。居人勝故土亦殊勝。就中。 <lb ed="X" n="0139c23"/><lb ed="R034" n="0519a14"/>初行出三界<anchor xml:id="nkr_note_add_0139c2301" n="0139c2301"/><anchor xml:id="beg0139c2301" n="0139c2301"/>已<anchor xml:id="end0139c2301"/>而依密严住。故知殊勝处。後一行半。 <lb ed="X" n="0139c24"/><lb ed="R034" n="0519a15"/>此土宫殿勝过馀处。诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName>常在此中。故知勝处。 <pb ed="X" xml:id="X21.0368.0140a" n="0140a"/> <lb ed="X" n="0140a01"/><lb ed="R034" n="0519a16"/>文相显然。不须繁述。</p> <lb ed="X" n="0140a02"/><lb ed="R034" n="0519a17"/><p xml:id="pX21p0140a0201">自下第七。二十一行。<persName>如来</persName>所现种种身。此即答前及 <lb ed="X" n="0140a03"/><lb ed="R034" n="0519a18"/>言说身问。大分为三。初一行半。<persName>如来</persName>所现色相无边。 <lb ed="X" n="0140a04"/><lb ed="R034" n="0519b01"/>次十七行半。别明所现种种差别。後有二行。劝令修 <lb ed="X" n="0140a05"/><lb ed="R034" n="0519b02"/>因往生彼土。初中。上半在定最勝。住定之中。无出入 <lb ed="X" n="0140a06"/><lb ed="R034" n="0519b03"/>异。故言无上。次有二句。在定起用。难思定者。恒在俗 <lb ed="X" n="0140a07"/><lb ed="R034" n="0519b04"/>事。而不失定。故维摩言。不起灭定。而现威仪。是名宴 <lb ed="X" n="0140a08"/><lb ed="R034" n="0519b05"/>坐。下二句所现色等。凡小之人。所不能了。文现可见。 <lb ed="X" n="0140a09"/><lb ed="R034" n="0519b06"/>自下第二。十七行半。别明所现。就中七节。一者五行 <lb ed="X" n="0140a10"/><lb ed="R034" n="0519b07"/>半示众色相。二者一行示不思议力。三者一行为主 <lb ed="X" n="0140a11"/><lb ed="R034" n="0519b08"/>摄化。四者三行半示现说法。五者一行半示修诸度 <lb ed="X" n="0140a12"/><lb ed="R034" n="0519b09"/>行。六者二行<name role="" type="person">极乐国</name>人身相圆满。七者三行示所受 <lb ed="X" n="0140a13"/><lb ed="R034" n="0519b10"/>用资生自在。初文复二。初有一行。就实解释<name role="" type="person">极乐国</name> <lb ed="X" n="0140a14"/><lb ed="R034" n="0519b11"/>中<persName>佛</persName>及菩萨色相皆同。後四行半。随機深浅。各见不 <lb ed="X" n="0140a15"/><lb ed="R034" n="0519b12"/>同。何故不擧馀方净土。但擧西方。有何所以。答曰。擧 <lb ed="X" n="0140a16"/><lb ed="R034" n="0519b13"/>馀净土。亦得无伤。但依影略互论门故。且擧极乐。又 <lb ed="X" n="0140a17"/><lb ed="R034" n="0519b14"/>问。何故不歎密严。但歎极乐。此有何意。答曰。密严净 <lb ed="X" n="0140a18"/><lb ed="R034" n="0519b15"/>土。是根本土。诸方净土。皆依密严。歎如上释。今此文 <lb ed="X" n="0140a19"/><lb ed="R034" n="0519b16"/>中。但歎所现始末诸土。以是義故。不歎密严。诸修观 <lb ed="X" n="0140a20"/><lb ed="R034" n="0519b17"/>行<anchor xml:id="nkr_note_orig_0140001" n="0140001"/>者。谓观世音大势至等。名修观行者也。色相皆亦 <lb ed="X" n="0140a21"/><lb ed="R034" n="0519b18"/>然者同也。谓弥陀<persName>佛</persName>及诸菩萨。悉皆具足三十二相。 <lb ed="X" n="0140a22"/><lb ed="R034" n="0520a01"/>故云皆亦然。下别释中。初二行半。释一<anchor xml:id="nkr_note_orig_0140002" n="0140002"/><persName>佛</persName>种种异见。 <lb ed="X" n="0140a23"/><lb ed="R034" n="0520a02"/>後有二行。于菩萨身各见不同。就见<persName>佛</persName>中。或见<persName>佛</persName>身 <lb ed="X" n="0140a24"/><lb ed="R034" n="0520a03"/>诸相具足。是故宣说或见天中天赫奕含众彩。于中 <pb ed="X" xml:id="X21.0368.0140b" n="0140b"/> <lb ed="X" n="0140b01"/><lb ed="R034" n="0520a04"/>或有见一色者。或见二色。谓但见诃利色者。或见诃 <lb ed="X" n="0140b02"/><lb ed="R034" n="0520a05"/>利占波二色。如是乃至具见诸色。或有一类。见苦行 <lb ed="X" n="0140b03"/><lb ed="R034" n="0520a06"/>身<anchor xml:id="nkr_note_orig_0140003" n="0140003"/>著破衣卧寝草上。或有一类。见如千日光坐莲花 <lb ed="X" n="0140b04"/><lb ed="R034" n="0520a07"/>上。于一<persName>佛</persName>身。如是异见。自下二行。于菩萨身种种异 <lb ed="X" n="0140b05"/><lb ed="R034" n="0520a08"/>见。言帝靑者。帝者帝释。<name role="" type="person">忉利天</name>王所有靑珠。名为帝 <lb ed="X" n="0140b06"/><lb ed="R034" n="0520a09"/>靑。下有一行。见菩萨身。于中一类。见身如轮。或有一 <lb ed="X" n="0140b07"/><lb ed="R034" n="0520a10"/>类。见身如幢。或见如书文。或有一类。见鱼螺等。或有 <lb ed="X" n="0140b08"/><lb ed="R034" n="0520a11"/>一类。见菩萨光丽色如虹而拖空中。菩萨一身。见有 <lb ed="X" n="0140b09"/><lb ed="R034" n="0520a12"/>不同。释所现色讫。自下一行不思议力。文现可见。下 <lb ed="X" n="0140b10"/><lb ed="R034" n="0520a13"/>一行作人中王治化之仪。准即可知。自下三行半。见 <lb ed="X" n="0140b11"/><lb ed="R034" n="0520a14"/>说法度人亦不同義。就中三节。初一行说<anchor xml:id="nkr_note_orig_0140004" n="0140004"/>曰境界。白 <lb ed="X" n="0140b12"/><lb ed="R034" n="0520a15"/>者净色。白者明白分明之義。先<persName>佛</persName>所知二谛之境<anchor xml:id="nkr_note_orig_0140005" n="0140005"/>名 <lb ed="X" n="0140b13"/><lb ed="R034" n="0520a16"/>白境。次有一行。说转所依身得如幻通身。後一行半。 <lb ed="X" n="0140b14"/><lb ed="R034" n="0520a17"/>说断烦恼证涅槃行。如是诸文。文相幷现。不须繁释。 <lb ed="X" n="0140b15"/><lb ed="R034" n="0520a18"/>自下一行半。示修诸行。一切波罗蜜者。略有三种。一 <lb ed="X" n="0140b16"/><lb ed="R034" n="0520b01"/>六波罗蜜。二十波罗蜜。三八万四千波罗蜜门。如贤 <lb ed="X" n="0140b17"/><lb ed="R034" n="0520b02"/>劫经说。言衍那者。此云无遮。无所拣择。来者皆供。名 <lb ed="X" n="0140b18"/><lb ed="R034" n="0520b03"/>无<anchor xml:id="nkr_note_orig_0140006" n="0140006"/>遮。此是檀行。苦行持戒下。明修杂行。文亦可知。自 <lb ed="X" n="0140b19"/><lb ed="R034" n="0520b04"/>下两行。<name role="" type="person">极乐国</name>人所受正<anchor xml:id="nkr_note_orig_0140007" n="0140007"/>执。就中。初行释极乐人报 <lb ed="X" n="0140b20"/><lb ed="R034" n="0520b05"/>殊勝。後有一行。馀世界人所不能及。初文可解。言瑜 <lb ed="X" n="0140b21"/><lb ed="R034" n="0520b06"/>伽者。此翻相应。亦云观行。观行自在。如目犍连等所 <lb ed="X" n="0140b22"/><lb ed="R034" n="0520b07"/>不能及。又他方界<name role="" type="person">安乐世界</name>光明世界。如是国人所 <lb ed="X" n="0140b23"/><lb ed="R034" n="0520b08"/>有通境。比极乐人所知境界。百分不及一。如是挍量。 <lb ed="X" n="0140b24"/><lb ed="R034" n="0520b09"/>文亦可知。自下三行。释极乐人所受用具。就中初行。 <pb ed="X" xml:id="X21.0368.0140c" n="0140c"/> <lb ed="X" n="0140c01"/><lb ed="R034" n="0520b10"/>资身食具。次有一行。宝珠如意受乐无穷。後有一行。 <lb ed="X" n="0140c02"/><lb ed="R034" n="0520b11"/>池中莲花莊严无比。馀文幷现。准即可知。言牟尼者。 <lb ed="X" n="0140c03"/><lb ed="R034" n="0520b12"/>此言寂静。勝自在者。观世音等诸菩萨众。名勝自在。 <lb ed="X" n="0140c04"/><lb ed="R034" n="0520b13"/>自下二行。劝令众人。于中。初行劝示所修行。示其所 <lb ed="X" n="0140c05"/><lb ed="R034" n="0520b14"/>得之益。就初文中。上句劝信行。次一句劝修禅定。次 <lb ed="X" n="0140c06"/><lb ed="R034" n="0520b15"/>一句劝修欲乐。次一句劝修迴向。如上所说。四修因 <lb ed="X" n="0140c07"/><lb ed="R034" n="0520b16"/>者乃得往生<name role="" type="person">极乐国</name>土。其所得益。文相可见。上来以 <lb ed="X" n="0140c08"/><lb ed="R034" n="0520b17"/>偈结释讫。</p> <lb ed="X" n="0140c09"/><lb ed="R034" n="0520b18"/><p xml:id="pX21p0140c0901">自下长行。<name role="" type="person">金刚藏菩萨</name>。自现其身。为众说法。上来为 <lb ed="X" n="0140c10"/><lb ed="R034" n="0521a01"/>众说种种法。然所对人。恐畏不信。不信疑言。如是所 <lb ed="X" n="0140c11"/><lb ed="R034" n="0521a02"/>说。但有言词。不见事实。实尔与否有。如是疑故。金刚 <lb ed="X" n="0140c12"/><lb ed="R034" n="0521a03"/>藏自现其身。为众说法。令决定信受所说法。故此文 <lb ed="X" n="0140c13"/><lb ed="R034" n="0521a04"/>来。就中二段。初从尔时至而说于法者。表宗略示。後 <lb ed="X" n="0140c14"/><lb ed="R034" n="0521a05"/>或说菩萨下。依宗廣释。初文复三。一者现示微细小 <lb ed="X" n="0140c15"/><lb ed="R034" n="0521a06"/>身。次或现<persName>佛</persName>身下。现示大身。後而说于法者为众说 <lb ed="X" n="0140c16"/><lb ed="R034" n="0521a07"/>法。如是诸文。相可现知。释初文讫。</p> <lb ed="X" n="0140c17"/><lb ed="R034" n="0521a08"/><p xml:id="pX21p0140c1701">自下依宗廣分别说。就中六节。一从或说菩萨下至 <lb ed="X" n="0140c18"/><lb ed="R034" n="0521a09"/>常无变易者。说入证行。二或说菩萨下至所共围绕 <lb ed="X" n="0140c19"/><lb ed="R034" n="0521a10"/>者。说随有行。三或说菩萨下至非观行者不能得见 <lb ed="X" n="0140c20"/><lb ed="R034" n="0521a11"/>者。说诸菩萨现种种身历事诸<persName>佛</persName>。四或说菩萨下至 <lb ed="X" n="0140c21"/><lb ed="R034" n="0521a12"/>及般涅槃者。说诸菩萨于十方国现受生身取般涅 <lb ed="X" n="0140c22"/><lb ed="R034" n="0521a13"/>槃。或说菩萨下至如日如月者。说诸菩萨不住道行。 <lb ed="X" n="0140c23"/><lb ed="R034" n="0521a14"/>五或说菩萨下至刹那不住者。说诸菩萨以大悲心 <lb ed="X" n="0140c24"/><lb ed="R034" n="0521a15"/>愍众生故。在生死苦。无有退还。为众说法。六或说诸 <pb ed="X" xml:id="X21.0368.0141a" n="0141a"/> <lb ed="X" n="0141a01"/><lb ed="R034" n="0521a16"/><persName>佛</persName>下。说诸菩萨为说顚倒心乱众生。随其所应。说退 <lb ed="X" n="0141a02"/><lb ed="R034" n="0521a17"/>治法。初文复三。初从入于诸地下至二无我者。释所 <lb ed="X" n="0141a03"/><lb ed="R034" n="0521a18"/>观法。次从得如幻下至皆不退转者。释所成德。後净 <lb ed="X" n="0141a04"/><lb ed="R034" n="0521b01"/>所依止下至常无变易者。说转依義也。如幻三昧者。 <lb ed="X" n="0141a05"/><lb ed="R034" n="0521b02"/>变现自在。犹如幻化。随意受身者。是意生身。八种自 <lb ed="X" n="0141a06"/><lb ed="R034" n="0521b03"/>在。名为自在。以外诸文。幷现可知。自下第二。说随有 <lb ed="X" n="0141a07"/><lb ed="R034" n="0521b04"/>行。亦有三节。初从善能下至所行之道者。说所观境。 <lb ed="X" n="0141a08"/><lb ed="R034" n="0521b05"/>二得首楞下至莫不成满者。依行所成德。三逮于正 <lb ed="X" n="0141a09"/><lb ed="R034" n="0521b06"/>觉下至所共围绕者。成大菩提果也。首楞严者。此云 <lb ed="X" n="0141a10"/><lb ed="R034" n="0521b07"/>健行定。十幻喩身者。如上所说。十意生身。究竟愿者。 <lb ed="X" n="0141a11"/><lb ed="R034" n="0521b08"/>略有三种。一断一切恶。二修一切善。三度一切众生。 <lb ed="X" n="0141a12"/><lb ed="R034" n="0521b09"/>廣则无量。如花严说。馀文可解。自下第三。现种种形 <lb ed="X" n="0141a13"/><lb ed="R034" n="0521b10"/>历事诸<persName>佛</persName>。复有二节。一以愿力故下至历事诸<persName>佛</persName>者。 <lb ed="X" n="0141a14"/><lb ed="R034" n="0521b11"/>说诸菩萨现身自在供养诸<persName>佛</persName>。後是诸菩萨下至不 <lb ed="X" n="0141a15"/><lb ed="R034" n="0521b12"/>能得见者。说所现身離有无相。以愿力者。愿波罗蜜 <lb ed="X" n="0141a16"/><lb ed="R034" n="0521b13"/>名为愿也。菩萨以此愿波罗蜜。现种种形。往十方供 <lb ed="X" n="0141a17"/><lb ed="R034" n="0521b14"/>养诸<persName>佛</persName>。下所现身。離有无相。初法。後喩。法说文现。喩 <lb ed="X" n="0141a18"/><lb ed="R034" n="0521b15"/>中有二。初喩。後合。文相可见。自下第四。说诸菩萨不 <lb ed="X" n="0141a19"/><lb ed="R034" n="0521b16"/>住道行。于中有二。初得禅三昧下至般涅槃者。说不 <lb ed="X" n="0141a20"/><lb ed="R034" n="0521b17"/>住生死。或说菩萨下至如月者。不住涅槃者行。文相 <lb ed="X" n="0141a21"/><lb ed="R034" n="0521b18"/>可知。自下第五。说诸菩萨在生死苦而无厌退。就中。 <lb ed="X" n="0141a22"/><lb ed="R034" n="0522a01"/>先法。後喩。幷准可知。自下第六。说诸顚倒心乱众生 <lb ed="X" n="0141a23"/><lb ed="R034" n="0522a02"/>随其所应说对治法。文复二节。初即法说。後引喩况。 <lb ed="X" n="0141a24"/><lb ed="R034" n="0522a03"/>言渴爱者。欲贪烦恼不可满足。如渴乏人无有知足。 <pb ed="X" xml:id="X21.0368.0141b" n="0141b"/> <lb ed="X" n="0141b01"/><lb ed="R034" n="0522a04"/>分别苦者。散心飘荡。难可制禁。以是名为分别苦也。 <lb ed="X" n="0141b02"/><lb ed="R034" n="0522a05"/>以外诸文。相现可见。不须繁述也。</p> <lb ed="X" n="0141b03"/><lb ed="R034" n="0522a06"/> <lb ed="X" n="0141b04"/><lb ed="R034" n="0522a07"/><cb:juan fun="close" n="2"><cb:jhead>大乘密严经疏卷第二</cb:jhead></cb:juan> </cb:div></body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0128b1401" to="#end0128b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0129c1201" to="#end0129c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0130a2401" to="#end0130a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0130b1401" to="#end0130b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0130c0701" to="#end0130c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0130c1301" to="#end0130c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0130c1901" to="#end0130c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0130c2101" to="#end0130c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0130c2401" to="#end0130c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0131a0301" to="#end0131a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0131a1001" to="#end0131a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0131a1002" to="#end0131a1002"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0131a1201" to="#end0131a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0131a2101" to="#end0131a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0132b1101" to="#end0132b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0132c1101" to="#end0132c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0133a1501" to="#end0133a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0134a0901" to="#end0134a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0134a1201" to="#end0134a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0134b1301" to="#end0134b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0135c2401" to="#end0135c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0136a0201" to="#end0136a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0136a0401" to="#end0136a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0136c0401" to="#end0136c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0136c1301" to="#end0136c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0137a0201" to="#end0137a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5" cb:provider="赵文平 (2021-07-27)">蔗<note type="cf1">T16n0681_p0728c13</note></lem><rdg wit="#wit.orig">遮</rdg></app> <app from="#beg0137a0301" to="#end0137a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5" cb:provider="赵文平 (2021-07-27)">蔗<note type="cf1">T16n0681_p0728c13</note></lem><rdg wit="#wit.orig">遮</rdg></app> <app from="#beg0137a0501" to="#end0137a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0138b0301" to="#end0138b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0138b2401" to="#end0138b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0138c1701" to="#end0138c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0139c0501" to="#end0139c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0139c2301" to="#end0139c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0127001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0127001">目录新作</note> <note n="0128001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0128001">欠第一卷可惜</note> <note n="0128002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0128002">今异作令</note> <note n="0129001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0129001">身异作心</note> <note n="0129002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0129002">异无自字</note> <note n="0129003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0129003">证下异有理字</note> <note n="0129004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0129004">异无净字</note> <note n="0129005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0129005">是下异有故字</note> <note n="0130001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0130001">异无生字</note> <note n="0130002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0130002">众品类异作众生品</note> <note n="0130003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0130003">宗异作示</note> <note n="0130004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0130004">得异作<g ref="#CB01002">碍</g></note> <note n="0130005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0130005">为上异有名字</note> <note n="0130006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0130006">异无中字</note> <note n="0130007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0130007">释异作出</note> <note n="0130008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0130008">异无击字</note> <note n="0130009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0130009">异无既字</note> <note n="0130010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0130010">殄异作散</note> <note n="0131001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0131001">异无中字</note> <note n="0131002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0131002">非疑剩字</note> <note n="0131003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0131003">一大二字疑束字</note> <note n="0131004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0131004">有上疑脱三</note> <note n="0131005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0131005">立疑至</note> <note n="0131006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0131006">遍计异作所执</note> <note n="0132001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0132001">反异作发</note> <note n="0132002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0132002">所疑取</note> <note n="0132003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0132003">异无说字</note> <note n="0133001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0133001">行下异有问字</note> <note n="0133002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0133002">沾疑德</note> <note n="0134001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0134001">异无者字</note> <note n="0134002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0134002">入上异有喩字</note> <note n="0134003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0134003">定异作出</note> <note n="0134004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0134004">十上异有故字</note> <note n="0134005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0134005">示下异有其字</note> <note n="0134006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0134006">四疑三</note> <note n="0135001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0135001">趣异作趁</note> <note n="0135002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0135002">之异作立</note> <note n="0135003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0135003">见下异有生字</note> <note n="0135004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0135004">彼异作彼彼</note> <note n="0135005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0135005">八疑九</note> <note n="0135006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0135006">神异作身</note> <note n="0135007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0135007">炎异作串</note> <note n="0135008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0135008">智下异有者字</note> <note n="0135009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0135009">无苦字</note> <note n="0135010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0135010">斯疑断</note> <note n="0136001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0136001">心下异有者字</note> <note n="0137001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0137001">异无修字</note> <note n="0137002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0137002">异无以字</note> <note n="0137003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0137003">明异作名</note> <note n="0137004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0137004">异无于字而字</note> <note n="0137005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0137005">异无而生二字</note> <note n="0137006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0137006">三异作二</note> <note n="0138001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0138001">异上异有不字</note> <note n="0138002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0138002">幷下异有皆字</note> <note n="0138003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0138003">动上异有若字</note> <note n="0139001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0139001">异无故字</note> <note n="0139002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0139002">迷异作逆</note> <note n="0139003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0139003">无疑先</note> <note n="0139004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0139004">三上异有離前二字</note> <note n="0139005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0139005">能下异有说</note> <note n="0139006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0139006">王异作主</note> <note n="0140001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0140001">者下异有者字</note> <note n="0140002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0140002"><persName>佛</persName>下异有身字</note> <note n="0140003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0140003">著上异更有身字</note> <note n="0140004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0140004">曰疑白</note> <note n="0140005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0140005">名下异有为字</note> <note n="0140006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0140006">遮下异有大会二字</note> <note n="0140007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0140007">执疑报</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0128b1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0128b1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0129c1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0129c1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0130a2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0130a2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0130b1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0130b1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0130c0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0130c0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0130c1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0130c1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0130c1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0130c1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0130c2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0130c2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0130c2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0130c2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0131a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0131a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0131a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0131a1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0131a1002" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0131a1002">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0131a1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0131a1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0131a2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0131a2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0132b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0132b1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0132c1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0132c1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0133a1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0133a1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0134a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0134a0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0134a1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0134a1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0134b1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0134b1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0135c2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0135c2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0136a0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0136a0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0136a0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0136a0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0136c0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0136c0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0136c1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0136c1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0137a0201" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X21.0137a02.17" target="#nkr_note_add_0137a0201">蔗【CB】，遮【卍续】</note> <note n="0137a0301" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X21.0137a03.02" target="#nkr_note_add_0137a0301">蔗【CB】，遮【卍续】</note> <note n="0137a0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0137a0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0138b0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0138b0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0138b2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0138b2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0138c1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0138c1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0139c0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0139c0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0139c2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0139c2301">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>